{"id":51,"date":"2024-07-14T07:43:30","date_gmt":"2024-07-14T07:43:30","guid":{"rendered":"https:\/\/haskurt.com\/40\/?page_id=51"},"modified":"2026-01-29T16:27:23","modified_gmt":"2026-01-29T16:27:23","slug":"mhp","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/haskurt.com\/40\/mhp\/","title":{"rendered":"MHP"},"content":{"rendered":"

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Milliyet\u00e7i Hareket Partisi\u2019nin \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

“D\u00fc\u015f\u00fcnceye, \u00fclk\u00fcye, ideale dayanmayan aksiyon, beyinsiz hareket, d\u00fcmensiz gemi gibidir…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi yolu Ziya G\u00f6kalp Bey’den kuvvetini alan bir yoldur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Elbet ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnler yeni \u015fartlar getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yeni \u015fartlara g\u00f6re prensiplerde bir tak\u0131m tadiller yap\u0131lacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ama ana temel de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkle\u015fmek, \u0130slamla\u015fmak, Muas\u0131rla\u015fmak bu g\u00fcn de de\u011ferini muhafaza eden temellerdir”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f(Devlet, 4 Kas\u0131m 1974)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1929 D\u00fcnya Bunal\u0131m\u0131 ile II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 aras\u0131ndaki d\u00f6nemde d\u00fcnya siyasi hayat\u0131nda tek partili y\u00f6netimler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye de kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde bu olu\u015fumu ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1927 y\u0131l\u0131nda biten muhalefetin tasfiyesi ve daha sonra Serbest F\u0131rka Olay\u0131 T\u00fcrkiye’de de tek partili y\u00f6netimi adeta ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. 1937 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi ile parti-devlet \u00f6zde\u015fli\u011fi resmen kabul edilmi\u015ftir. Mevcut tek partinin program\u0131ndaki umdelerin anayasaya konmas\u0131, tek parti y\u00f6netimine ili\u015fkin \u00f6rg\u00fct yap\u0131s\u0131n\u0131n devletin b\u00fcrokratik \u00f6rg\u00fct yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde eritilmesi bu hareketin g\u00f6ze \u00e7arpan sonu\u00e7lar\u0131ndan birka\u00e7\u0131d\u0131r .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’na girerken tek parti olarak merkezi otoriteyi temsil eden Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc’n\u00fcn \u00e7evresinde b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir geni\u015f cephe manzaras\u0131 arz ediyordu. CHP’nin devlet\u00e7i bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, g\u00f6r\u00fc\u015f ve anlay\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan hareket etmesi nedeniyle memlekette ekonomi ve ticaret alan\u0131ndaki dar bo\u011faz milli ekonominin serbest i\u015flemesine, rahat teneff\u00fcs etmesine imkan b\u0131rakmad\u0131. \u00d6zellikle II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u00fcresinde \u00e7ok geli\u015fmi\u015f olan \u00f6zel te\u015febb\u00fcs, b\u00fcrokratik daralma ve s\u0131k\u0131\u015fmalardan \u00e7ok \u015fikayet\u00e7i idi. CHP h\u00fckumetleri, milli ekonominin bu yeni geli\u015fme y\u00f6n\u00fcn\u00fc idrak edemedi. Bu durum mill\u00ee ekonomide b\u00fcy\u00fck rol oynayan \u00f6zel te\u015febb\u00fcse serbest hareket imkan\u0131 tan\u0131mad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla devlet-parti anlay\u0131\u015f\u0131, hayat standard\u0131n\u0131 y\u00fckseltme bak\u0131m\u0131ndan hemen hemen hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131. Halk\u0131n ekonomik ve sosyal alandaki s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na cevap verecek tedbirler almad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Sava\u015f’\u0131ndan sonra Almanya ve \u0130talya’daki totaliter rejimlerin y\u0131k\u0131lmas\u0131 \u00fczerine bat\u0131 \u00fclkeleri, insan hak ve h\u00fcrriyetlerini tan\u0131yan ger\u00e7ek demokrasinin kurulmas\u0131 ve yerle\u015fmesi yolunda el birli\u011fi yapt\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok partili rejimi, h\u00fcrriyetin teminat\u0131 olarak kabul eden demokrasilerin Birle\u015fmi\u015f Milletler Camias\u0131n\u0131 kurmak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131rada demokrasinin galip gelmesinden etkilenen T\u00fcrkiye’de, halk\u0131n siyasi haklar\u0131n\u0131 istemesi ve bu iste\u011fin belirmeye ba\u015flamas\u0131 ile \u00e7ok partili rejime ge\u00e7i\u015f i\u00e7in elveri\u015fli bir ortam do\u011fdu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda Cumhuriyet D\u00f6neminde o zamana kadar \u00f6zg\u00fcr ve demokratik geli\u015fmenin t\u00fcm \u015fartlar\u0131 da olgunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Cumhuriyetin ba\u015f\u0131ndan beri T\u00fcrkiye’nin siyasi idaresini tek ba\u015f\u0131na elinde bulunduran CHP, halk\u0131n isteklerini kabul etmek ve yerine getirmek zorunda kald\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Y\u0131llar s\u00fcren tek parti y\u00f6netiminden sonra 1946 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrk siyasi hayat\u0131nda \u00e7ok partili rejime ge\u00e7i\u015f hareketleri ba\u015flad\u0131. Bu konuda ilk giri\u015fim Nuri Demira\u011f’\u0131n 18 Temmuz 1945 tarihinde Mill\u00ee Kalk\u0131nma Partisi’ni kurmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f; arkas\u0131ndan 13 Eyl\u00fcl 1945’te \u0130hsan Temel veren, Sosyal Adalet Partisini hayata ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu iki parti \u0130n\u00f6n\u00fc taraf\u0131ndan cidd\u00ee anlamda bir muhalefet hareketi olarak g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak, 1945 y\u0131l\u0131nda CHP’de b\u00fct\u00e7e tart\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda D\u00f6rtl\u00fc Takrir’i sunarak partiden ihra\u00e7 ve istifa \u015fekliyle ayr\u0131lan Cel\u00e2l Bayar, Refik Koraltan, Adnan Menderes ve Emin Sazak 7 Ocak 1946’da Demokrat Partiyi kurdular. Bu partinin kurulu\u015fu, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz demokratikle\u015fme s\u00fcreci i\u00e7inde \u00f6nemli bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Demokrat Partinin ilk idare kurulu; Celal Bayar ba\u015fkan olmak \u00fczere; Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc, Refik Koraltan ve Adnan Menderes’ten meydana gelmekteydi. Parti program\u0131nda ilke olarak demokrasi ve liberalizm benimsendi. Liberalizm, toplumsal a\u00e7\u0131dan savunuluyordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zel giri\u015fimcilik, \u00fclke kalk\u0131nmas\u0131n\u0131n tar\u0131ma dayanaca\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 \u015feklindeydi. Devlet\u00e7i sistemle end\u00fcstrile\u015ferek kalk\u0131nma politikas\u0131 uygulayan ve bu y\u00f6nden tar\u0131m\u0131 ihmal eden CHP y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 DP, kent ve k\u0131r burjuvas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 oldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Demokrat Parti, kurulu\u015fundan itibaren geni\u015f kitlelerce \u00e7abucak benimsenip, 1946 se\u00e7imlerinde b\u00fcy\u00fck oranda desteklendi. 1950 se\u00e7imlerini kazanarak T\u00fcrkiye’de ilk kez se\u00e7im yoluyla iktidar\u0131 de\u011fi\u015ftiren parti oldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 1945 y\u0131l\u0131ndan itibaren ba\u015flayan \u00e7ok partili hayata ge\u00e7i\u015fte, T\u00fcrkiye’de \u00e7e\u015fitli partiler kurulmu\u015f, parl\u00e2menter rejimin benimsenmesi ve tatbiki hususunda \u00f6nemli say\u0131labilecek mesafeler al\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te daha sonra ortaya \u00e7\u0131kan partiler aras\u0131nda Milliyet\u00e7i Hareket Partisi(MHP)’nin ayr\u0131 bir yeri ve \u00f6nemi vard\u0131r. Bilindi\u011fi gibi MHP, daha \u00f6nce kurulmu\u015f olan Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi’nde(CKMP) 1964 tarihinde ba\u015flayan yap\u0131sal de\u011fi\u015fikliklerin bir neticesi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 1964 y\u0131l\u0131nda Alparslan T\u00fcrke\u015f’in bu partiye giri\u015fiyle ba\u015flayan geli\u015fmeye y\u00f6nelik de\u011fi\u015fimler 1969 y\u0131l\u0131nda MHP’nin do\u011fu\u015funu zorunlu h\u00e2le getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin siyas\u00ee seyrini ele almadan \u00f6nce, \u00f6ncelikle CKMP’ nin tarihini ve partile\u015fme s\u00fcrecini izah etmek konunun anla\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan daha faydal\u0131 olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Millet Partisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

DP’nin ilk b\u00fcy\u00fck kurultay\u0131, birinci kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne rastlayan  7 Ocak 1947’de topland\u0131. Kurultay sonunda bir karar sureti niteli\u011finde olan “H\u00fcrriyet Mis\u00e2k\u0131” kabul edildi. Ancak bu misak, iktidar ve bas\u0131n\u0131n tekrar muhalefete sald\u0131rmas\u0131na vesile oldu. \u0130ktidar-muhalefet ili\u015fkileri gerginle\u015fti. 7 Hazirandan itibaren Bayar ile \u0130n\u00f6n\u00fc aras\u0131ndaki iyi diyaloglara ra\u011fmen, h\u00fck\u00fbmetin ba\u015fkan\u0131 sertlik politikas\u0131n\u0131 terk etmekten yana de\u011fildi. Bunun \u00fczerine \u0130n\u00f6n\u00fc, Peker’i feda etmeye karar verdi. Onun kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bile bile \u00fcnl\u00fc “12 Temmuz Beyannamesi’ni yay\u0131mlad\u0131. Bu beyannamenin \u00f6z\u00fc, partilerin T\u00fcrk demokrasisinin vazge\u00e7ilmez unsurlar\u0131 oldu\u011fu \u015feklinde \u00f6zetlenebilir. B\u00f6ylece iktidar, muhalefetin varl\u0131\u011f\u0131na tahamm\u00fcl etmeyi, onunla bir arada ya\u015famay\u0131 kabul ediyordu. Bu arada \u0130n\u00f6n\u00fc, cumhurba\u015fkan\u0131 olarak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir geziye DP milletvekillerinden birinin de kat\u0131lmas\u0131n\u0131  istedi. Nuri \u00d6zsan’\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu gezide \u0130n\u00f6n\u00fc, partiler aras\u0131ndaki iyi ili\u015fkilerin gereklili\u011fini hemen hemen her konu\u015fmas\u0131nda vurgulad\u0131. Gitti\u011fi yerlerde DP il merkezlerini de ziyaret etti. B\u00f6ylece bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir m\u00fccadeleden sonra art\u0131k DP, iktidar taraf\u0131ndan tahamm\u00fcl edilen bir muhalefet olarak g\u00fc\u00e7leniyordu. Ku\u015fkusuz bu g\u00fc\u00e7lenmelerin getirdi\u011fi baz\u0131 sak\u0131ncalar da vard\u0131. DP’nin CHP ile yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 hazmedemeyenler DP i\u00e7inde ayr\u0131 gruplar olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131lar. DP i\u00e7erisinde bu yumu\u015famay\u0131, g\u00fcd\u00fcml\u00fc demokrasiye ge\u00e7i\u015f olarak niteleyen ve Bayar’\u0131 su\u00e7layan bir grup ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00fcfritler olarak adland\u0131r\u0131lan ve DP’ye cephe alan bu gruptan baz\u0131lar\u0131, Cel\u00e2l Bayar’\u0131n 12 Temmuz Beyannamesi i\u00e7in; “Bu beyanname partinin \u015fahsiyet-i maneviyesine mal edilmi\u015ftir” iddialar\u0131 sonucunda partiden ayr\u0131larak veya ihra\u00e7 edilerek M\u00fcstakil Demokratlar Grubunu kurdular. Bu grup, daha sonra  \u00d6z Demokratlar Partisi ad\u0131yla yeni bir siyas\u00ee te\u015fekk\u00fcl olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. DP ile z\u0131t d\u00fc\u015fen bu topluluk, DP’nin CHP ile dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 bir politika izlemesi ve Cel\u00e2l Bayar’\u0131 sat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131kla su\u00e7lamas\u0131ndan dolay\u0131 kurulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca DP’nin, muhalefet partisi olarak g\u00f6revini yerine getiremedi\u011fi dolay\u0131s\u0131yla yeterli derecede muhalefet  yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi gerek\u00e7eler yeni bir siyas\u00ee olu\u015fumun sebepleri aras\u0131nda g\u00f6sterilebilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

10 Mart 1948’de parti disiplinine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek su\u00e7uyla Sad\u0131k Aldo\u011fan, Osman Nuri K\u00f6ni, Mithat Sakaro\u011flu, Necati Erdem ve Kemal Silivrili haysiyet divan\u0131na verilmi\u015flerdi. Bu olay DP i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcnmenin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 belirler. Haysiyet divan\u0131nda uzun tart\u0131\u015fmalardan sonra 19 Mart 1948 tarihinde ilk defa olarak ad\u0131 ge\u00e7en milletvekilleri partiden ihra\u00e7 edilmi\u015flerdir. Bu karar\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc milletvekillerinden Haz\u0131m Bozca yap\u0131lan hareketi do\u011fru bulmayarak Demokrat Parti’den istifa etti ve b\u00f6ylece partiden ayr\u0131lanlar\u0131n say\u0131s\u0131 artmaya ba\u015flad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu alt\u0131 ki\u015finin partiden ihrac\u0131 meselesi tart\u0131\u015fma konusu olarak devam ederken 24 Martta \u015fu isimlerden olu\u015fan yeni ihra\u00e7lar ger\u00e7ekle\u015fti: Yusuf Kemal Tengir\u015fenk, Emin Sazak, Ahmet O\u011fuz, Hasan Din\u00e7er, Enis Akaygen ve Ahmet Tahtak\u0131l\u0131\u00e7.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin en kuvvetli elemanlar\u0131 olan bu ki\u015filerin ihrac\u0131 hadisesi kamuoyunda hayretle kar\u015f\u0131land\u0131. Bu hususta bir a\u00e7\u0131klama yapan DP s\u00f6zc\u00fcs\u00fc, son ihra\u00e7 edilenlerin DP ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na toplu olarak istifa mektubu verdiklerini, birtak\u0131m delilsiz ve mesnetsiz iddialarda bulunduklar\u0131n\u0131, baz\u0131 \u015fartlar ileri s\u00fcrd\u00fcklerini, arzular\u0131n\u0131n mutlaka yerine getirilmesini istediklerini, b\u00f6ylece beraber \u00e7al\u0131\u015fma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu sebeple de ihra\u00e7 edildiklerini s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

21 Nisan 1948 tarihinde DP i\u00e7inde ikinci bir hareket ba\u015f g\u00f6ster-di. Bir k\u0131s\u0131m mebus, on bir arkada\u015f\u0131n\u0131n partiden ihra\u00e7lar\u0131n\u0131 tasvip etmemi\u015fler ve onlar\u0131 tekrar partiye almak i\u00e7in genel konseyi beklemeye, kurucular \u00fczerinde bask\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar, ancak bu hareket DP \u00fczerinde istenilen bask\u0131y\u0131 sa\u011flayamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun \u00fczerine bu on mebus, parl\u00e2mentoda bir m\u00fcstakil grup tesis etmi\u015f ve parti ile fiilen al\u00e2kas\u0131n\u0131 kesmi\u015flerdi. B\u00fct\u00fcn bu hareketler DP i\u00e7inde yeni bir partinin do\u011faca\u011f\u0131 havas\u0131n\u0131 uyand\u0131r\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekte yeni bir parti kurulaca\u011f\u0131 haberleri 8 Temmuzda meyvelerini verdi. Ankara’dan d\u00f6nen Kenan \u00d6ner’ in gazetecilere yapm\u0131\u015f oldu\u011fu a\u00e7\u0131klamalar ile 20 Temmuz 1948’de Millet Partisi’nin resmen kuruldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131. Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, Ankara, Yeni\u015fehir Demirtepe, S\u00fcmer Sokak Numara 5’te, kurulan Millet Partisi(MP), DP’den tamamen farkl\u0131 bir te\u015fekk\u00fcl olarak hem DP’ye, hem de CHP’ye kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek muhalefet cephesi olma iddialar\u0131yla i\u00e7in m\u00fccadele verme gayreti i\u00e7erisine girmi\u015ftir. Partinin kurulu\u015fu vesilesi ile Genel Ba\u015fkan Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak millete \u015fu beyannameyi yay\u0131mlad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Sevgili Vatanda\u015flar\u0131m,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cumhuriyet ordusundaki hizmetim esnas\u0131nda siyasetle u\u011fra\u015fmamay\u0131 esas ittihaz etmi\u015f ve yurdumuzun m\u00fcdafaas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ordumuzu da politikadan uzak bulundurmu\u015ftum. Bu suretle muvazzaf hizmetimi tamamlad\u0131ktan sonra vaki tebligat \u00fczerine emekliye ayr\u0131lm\u0131\u015f ve evime \u00e7ekilmi\u015f idim. Bu arada Halk Partisi’nin milletvekili olmam i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 teklifi de kabul etmedim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak 1946 se\u00e7imlerinde vatanda\u015flar\u0131mdan ald\u0131\u011f\u0131m binlerce imzal\u0131 davet ve teklif kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak adayl\u0131\u011f\u0131m\u0131 koymaya karar verdim.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

21 Temmuz se\u00e7imlerinde zor ve hile ile se\u00e7imlere fesat kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu se\u00e7imlerden sonra ge\u00e7en iki y\u0131l i\u00e7inde de bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc gidi\u015f vatan\u0131 u\u00e7urumlara s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Bug\u00fcnk\u00fc muhalefet partileri iktidardan \u00e7ekinmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Biz sa\u011flam bir muhalefet partisi oluyoruz. \u00d6yle bir muhalefet ki iktidar\u0131n tehditlerinden korkmas\u0131n! Biz, hakka ve millete dayan\u0131yoruz”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Millet Partisi’nin kurucular\u0131 ve idarecileri de \u015f\u00f6yledir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kurucular; Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak (\u0130stanbul Milletvekili). Prof. Hikmet Bayur (Tarih\u00e7i-Gazeteci), Enis Akaygen (\u0130stanbul Milletvekili)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1954’te t\u00fcz\u00fck d\u0131\u015f\u0131 faaliyette bulundu\u011fu gerek\u00e7esi ile kapat\u0131lan MP ile siyasetten \u00e7ekildi.(T\u00fcrkiye Ansiklopedisi(1923-1973), Cilt 3, s.1070.)>, Prof. Kenan \u00d6ner (Avukat), Dr. Mustafa Kentli, Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 (\u00c7ift\u00e7i) , Osman Nuri K\u00f6ni (\u0130stanbul Milletvekili), General Sad\u0131k Akdo\u011fan (Afyonkarahisar Milletvekili).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130lk Genel Y\u00fcr\u00fctme Kurulu; Fahr\u00ee Ba\u015fkan: Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak, Genel Ba\u015fkan: Hikmet Bayur, Genel Ba\u015fkan Vekili: Osman Nuri K\u00f6ni, Genel Sekreter: Dr. Mustafa Kentli. Di\u011fer \u00dcyeler: Enver K\u00f6k, Suphi Batur, Yusuf Kemal Tengir\u015fenk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sonradan iltihak edenler: Ahmet Tahtak\u0131l\u0131\u00e7 (K\u00fctahya), Hasan Din\u00e7er (Afyon), Ahmet O\u011fuz (Eski\u015fehir), \u015eahin L\u00e2\u00e7in (Afyon), Re\u015fat Ayd\u0131nl\u0131 (Denizli).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin faaliyete ge\u00e7mesi ile DP’nin y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 ve vatanda\u015f ekseriyetinin MP’ yi destekleyece\u011fi \u00fcmit edilmi\u015f, fakat neticeler hi\u00e7 de tahmin edildi\u011fi gibi olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bas\u0131n, DP’nin yan\u0131nda yer al\u0131rken, DP liderleri bu yeni partiye olduk\u00e7a l\u00e2kayt davranm\u0131\u015flard\u0131r. MP ise DP’ li vatanda\u015flar\u0131 kendi taraf\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck \u00e7aba sarf etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP, gerek Halk Partisi’ne gerekse DP’ye \u015fiddetle muhalefet etmi\u015f, izledi\u011fi bu politikayla halk deste\u011fini kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Liderleri aras\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f ve ehliyetli kimseler bulunmas\u0131na ra\u011fmen MP, 1950’ye kadar halk taraf\u0131ndan umdu\u011fu deste\u011fi g\u00f6remedi. Bunun sebebi partinin \u00f6nemli meseleler \u00fczerinde durmayarak HP’ nin ve DP’nin politikas\u0131n\u0131 tenkit etmek yerine \u00f6zellikle \u0130n\u00f6n\u00fc’ye sald\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131nda aramak l\u00e2z\u0131md\u0131r. Ayr\u0131ca MP’ nin takip edece\u011fi politika konusunda liderler aras\u0131nda bile bir birli\u011fin olmamas\u0131  bir di\u011fer sebep olarak m\u00fctal\u00e2a edilebilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Millet Partisi ve Se\u00e7imler: Kurulu\u015funu takip eden aylar i\u00e7inde, Millet Partisi, 1948 ara se\u00e7imi ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve DP-CHP aras\u0131nda cereyan eden \u015fiddetli m\u00fccadelenin i\u00e7inde bir siyas\u00ee parti olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Se\u00e7im kanununda kabul edilen tadil\u00e2t, DP gibi MP’ yi de tatmin etmemi\u015f, Parti Genel Y\u00fcr\u00fctme Kurulu ara se\u00e7imlere girmeme karar\u0131 alm\u0131\u015f ve bu hususta beyanname de yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP, se\u00e7im sistemi hususunda nisp\u00ee temsil esas\u0131na taraf olmu\u015f ve bu bak\u0131mdan CHP ile birlikte hareket edece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1950 Genel Se\u00e7imleri \u00f6ncesinde ise yeni se\u00e7im kanununu haz\u0131rlayacak olan ilm\u00ee heyetin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015f olan MP, kanunun Meclisteki m\u00fczakerelerine i\u015ftirak etmi\u015f ve mufassal bir programla yirmi iki ilden aday g\u00f6stererek se\u00e7ime girmi\u015ftir. Neticede yaln\u0131zca K\u0131r\u015fehir’den bir milletvekilli\u011fi kazanm\u0131\u015f, fakat oy oran\u0131 cidd\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r. MP’ nin bu se\u00e7imlerde ald\u0131\u011f\u0131 oy 250.414 olup \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 milletvekili say\u0131s\u0131 birdir . MP, 1951 ara se\u00e7imlerine kat\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, cidd\u00ee anlamda bir ba\u015far\u0131 elde edememi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Millet Partisi Kongreleri; I. KONGRE (1950) : Bu kongrede \u00f6zellikle be\u015f husus \u00fczerinde durulmu\u015ftur :<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1- MP’ nin Mahiyeti : MP, hakik\u00ee muhalefet partisidir. \u015eahs\u00ee idareyi y\u0131kmak hususunda Birle\u015fmi\u015f Milletler ideali ile m\u00fcttefiktir, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne muhalefet yapan bir parti de\u011fildir. T\u00fcrk milletinin tesellisi ve \u00fcmidi olan parti Atat\u00fcrk ink\u0131l\u00e2plar\u0131na kar\u015f\u0131 cephe almam\u0131\u015f, faaliyetleri onun ink\u0131l\u00e2plar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir kazan\u00e7t\u0131r. MP bir yenilikler partisi olup, m\u00fcrteci ve softalar partisi de\u011fildir. \u015eahsiyet ve kinle hareket etmez, program\u0131 ise en b\u00fcy\u00fck kuvvettir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2- DP ve CHP ile Mukayese: DP program\u0131 yeni bir devir a\u00e7acak esaslardan uzakt\u0131r. CHP’nin tahakk\u00fcm zihniyetini y\u0131kmak isteyenler program\u0131na bakmadan onu desteklemi\u015fler ve ona kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Fakat  CHP’nin 12 Temmuz Beyannamesi’nden sonraki tutumu “her t\u00fcrl\u00fc tehlikeyi g\u00f6ze alarak giri\u015filecek” yeni bir hareketi zarur\u00ee k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu hareket MP’ yi do\u011furmu\u015ftur. Bir “Rahat muhalefet partisi” olmayan MP, muhalefetteki gev\u015femeyi \u00f6nlemi\u015f, 14 May\u0131s Olay\u0131’n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. CHP h\u00fck\u00fbmetlerine te\u015fekk\u00fcr etmek l\u00e2z\u0131md\u0131r. Zira MP aleyhine a\u00e7\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc dava lehte sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve partiyi kuvvetlendirmi\u015ftir. \u0130ktidardan uzakla\u015fan CHP idaresi “me\u015fruiyeti m\u00fcnaka\u015fa mevzuu olan bir Mecliste nev’i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r bir istibdat idaresi mahiyetini alm\u0131\u015ft\u0131”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

3-14 May\u0131s Hadisesi: Yirmi yedi senelik iktidar\u0131 de\u011fi\u015ftiren genel se\u00e7im bir anlamda “\u015feflik sisteminin tasfiyesidir”. MP’ nin “h\u00fcrmetle sel\u00e2mlad\u0131\u011f\u0131” bu netice sayesinde tarihimizde hatta d\u00fcnya tarihinde ilk defa fiil\u00ee bir diktat\u00f6rl\u00fck halk\u0131n oy pusulalar\u0131yla sona ermi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

4- Anayasa Tadil\u00e2t\u0131 : DP program\u0131 bu hususta bir prensibe dayanmamaktad\u0131r. Anayasaya ayk\u0131r\u0131 kanunlara kar\u015f\u0131 teminat te\u015fkil edecek kaza\u00ee bir m\u00fcessese yoklu\u011fu demokrasi i\u00e7in bir noksand\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

5- Bas\u0131na Kar\u015f\u0131 Partinin Durumu : Bir delegenin bas\u0131n\u0131 itham etmesi hadisesi kar\u015f\u0131s\u0131nda bu hareketin kongreye mal edilmesi muhtelif \u00f6nergeler ve Genel \u0130dare Kurulu Tebli\u011fi ile birle\u015fmi\u015f, bas\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dilenmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

II. KONGRE (1951) : \u015eu noktalar \u00fczerinde durulmu\u015ftur:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1- DP \u0130ktidar\u0131n\u0131 Tenkit : DP yeni bir devir a\u00e7mak taahh\u00fct ve mes’uliyetini unutmu\u015ftur. K\u00f6y muhtarl\u0131\u011f\u0131ndan devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na kadar iktidar\u0131n yeni bir kadro eline ge\u00e7ece\u011fi tel\u00e2kkisinin tesiri alt\u0131ndad\u0131r. N\u00fcfus politikas\u0131na geni\u015f \u00e7apta yer verilmi\u015ftir. Af kanunu ve devr-i sab\u0131k yaratmamak prensibi mes’uliyetleri \u00f6rtmek hususunda siyas\u00ee bir hiledir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2- MP’ nin Faaliyet ve Program\u0131 : Partinin program\u0131 ileride kurulacak hukuk\u00ee nizam\u0131n tasla\u011f\u0131d\u0131r. Tek milletvekili ve her t\u00fcrl\u00fc m\u00fc\u015fk\u00fcl\u00e2ta ra\u011fmen MP cidd\u00ee bir muhalefeti temsil etmektedir. Program 14 May\u0131stan sonra daha \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

3- Partiler Aras\u0131 M\u00fcnasebetler : Demokratik rejimlere has olan bu durum 1946’dan beri T\u00fcrkiye’de bir hik\u00e2ye h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ktidar partisi ile iyi m\u00fcnasebet kurabilme zemini olu\u015fturulmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

4- D\u0131\u015f Politika : Bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler, Meclis ve kamuoyunun denetimi alt\u0131nda bulunmaktad\u0131r. MP bu duruma taraftard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

III. KONGRE (1952) : \u015eu hususlar \u00fczerinde durulmu\u015ftur:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP ne geri  ne de ihtil\u00e2l metotlar\u0131 kullanan siyas\u00ee te\u015fekk\u00fcllerden biridir. MP tek\u00e2m\u00fclc\u00fcd\u00fcr. Fakat partinin sa\u011f ve sol ucunda bulunan az say\u0131da vatanda\u015f bu prensibi yanl\u0131\u015f tefsir etmektedir. Bu mesele heyecanl\u0131 hadise ve m\u00fcnaka\u015falar tevlit etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ankara’da toplanan bu \u00fc\u00e7 kongrede genel ba\u015fkanlar de\u011fi\u015fmi\u015f ve sonu\u00e7ta  s\u0131ra ile ba\u015fkanl\u0131k Prof. Hikmet  Bayur, Dr. Mustafa Kentli ve Enis Akaygen’ e verilmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Millet Partisi Program\u0131: Millet Partisi siyas\u00ee anlamda liberal g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00fclt\u00fcrel konularda din\u00ee ve muhafazak\u00e2r bir tutum izlemi\u015ftir. Kurulu\u015f gayesi \u015f\u00f6yle ifade edilmektedir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Samim\u00ee ve g\u00fcvenli bir se\u00e7im sonucunda ortaya \u00e7\u0131kacak olan mill\u00ee iradeyi h\u00e2kim k\u0131lmak i\u00e7in ve bu iradeyi insan haklar\u0131na uygun bir h\u00fck\u00fbmet tesisine ve bekas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. \u0130htiyaca uymayan ferdin hak ve h\u00fcrriyetini tehdit ve ilga eden kanunlar\u0131 tenkiden onlar\u0131n \u0131sl\u00e2h ve tadiline \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.  Millet Partisi program\u0131na g\u00f6re devletin gayesi h\u00fcrriyet, emniyet ve en zengin bir \u00e7e\u015fitlilik i\u00e7inde geli\u015fmesi zarur\u00ee olan insan \u015fahsiyetinin serbest\u00e7e olu\u015fmas\u0131 ve geli\u015fmesine engel olmamak, \u015fahs\u00ee faaliyetleri halk i\u00e7in ve halk\u0131n onay\u0131 ile uzla\u015ft\u0131rmak ve adaleti temin etmektir. Bu bak\u0131mdan fert haklar\u0131n\u0131 cemiyet haklar\u0131ndan ay\u0131rarak onun a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda bir mahiyet ta\u015f\u0131mas\u0131na ve fertlerin kamu menfaati icab\u0131 olarak g\u00f6recekleri zarar\u0131n tazmin edilmemesine m\u00fcsamaha edilemez<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kamu yarar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bireysel \u00e7\u0131karlar\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan parti program\u0131, yeni bir siyasal rejim olarak demokrasiyi, fert hak ve h\u00fcrriyetlerini devaml\u0131 teminat alt\u0131nda tutan ve her biri birer hukuk devleti te\u015fkil eden bat\u0131 demokrasileri \u015feklinde anlam\u0131\u015f ve bu y\u00fczden “bir z\u00fcmrenin, bir i\u00e7tima\u00ee s\u0131n\u0131f\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ara\u00e7 edinen” do\u011fu \u00f6rne\u011fi demokrasiyi bozmu\u015f ve totaliter bir rejim sayarak reddetmi\u015ftir.Buna ba\u011fl\u0131 olarak parti, anayasas\u0131n\u0131n hakik\u00ee demokrasiye uymayan h\u00fck\u00fcmlerini ve bilhassa CHP siyas\u00ee ilkelerini devletin ana vas\u0131flar\u0131 h\u00e2line sokan ikinci maddesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en ilkelerden “milliyet\u00e7ilik” MP program\u0131nda \u015fu \u015fekilde yer almaktad\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Millet kavram\u0131n\u0131n en \u00f6nemli unsuru bir nev’i bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve his birli\u011fidir ki mill\u00ee vicdan\u0131 olu\u015fturur ve m\u00fc\u015fterek bir hayat ile ger\u00e7e\u011fe inan\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle parti; sosyal hayatta, itikatlar\u0131n, ahl\u00e2k\u0131n, geleneklerin, \u00f6rf ve \u00e2detlerin b\u00fcy\u00fck hisselerini tan\u0131makta ve bunlar\u0131n s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015ftirilmesi ve devlet n\u00fcfusu sahas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 esas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

L\u00e2iklik anlay\u0131\u015f\u0131na gelince; parti din i\u015flerinde devlet ile ayr\u0131l\u0131k esas\u0131n\u0131 tercih etmekle beraber din m\u00fcesseselerine ve mill\u00ee an’anelere h\u00fcrmetk\u00e2r bulunmaktad\u0131r. Din derslerinin ilk ve orta tedrisatta yer almas\u0131 prensipleri aras\u0131nda bulundurmas\u0131 da ilgin\u00e7tir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parti herkesin vicdan ve itikat h\u00fcrriyetini diledi\u011fi dilde, diledi\u011fi \u015fekilde ibadet etme hakk\u0131n\u0131 kutsal tan\u0131makta ve T\u00fcrkiye’de muhtelif din ve mezheplere mensup cemaatlerin din\u00ee te\u015fkil\u00e2t v\u00fccuda getirmelerini tasvip ve m\u00fcdafaa etmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP’ nin kabul etti\u011fi devrimcilik, insan tabiat ve i\u00e7tima\u00ee amil ve \u015fartlar\u0131 zorlamadan daima ilerlemek manas\u0131nda tek\u00e2m\u00fclc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015fka bir kelime ile ifadesinden ibarettir. Millet ve memleketi, her sahada ilerlemi\u015f memleketler paralelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ve medeniyet icaplar\u0131na uyacak her faaliyetle istikbali g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak sars\u0131nt\u0131 v\u00fccuda getirmeden mill\u00ee ve i\u00e7tima\u00ee faaliyet idare edilecektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Halk\u00e7\u0131l\u0131k” konusunda parti, hi\u00e7bir ferde, z\u00fcmreye veya i\u00e7tima\u00ee s\u0131n\u0131fa husus\u00ee bir hak, bir imtiyaz veya asalet unvan\u0131 tan\u0131mamak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden hareketle halk kavram\u0131n\u0131 vatanda\u015f b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak kabul etmi\u015f ve kendilerine halk demokrasileri ad\u0131n\u0131 veren baz\u0131 rejimlerin g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc vatanda\u015flardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc istemek gibi esaslar\u0131 tasvip etmemi\u015f, b\u00f6ylelikle s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir toplum \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Parti, m\u00fclkiyet ve tasarruf hakk\u0131n\u0131n adil\u00e2ne olmayan bir suretle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve servetin devlet eli ile idaresini benimseyen b\u00fct\u00fcn rejimlere aleyhtard\u0131r. \u0130nsanlar mallar\u0131n ortak kullan\u0131lmas\u0131 rejiminden, \u015fahs\u00ee m\u00fclkiyeti sa\u011flayan meden\u00ee kanunlar\u0131n himayesi alt\u0131nda ya\u015famak i\u00e7in vazge\u00e7mi\u015flerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Toprak aristokrasisinin m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 korumak \u00fczere maddeler getiren MP program\u0131, end\u00fcstri ve ticaret burjuvazisine ters d\u00fc\u015fecek bir anlay\u0131\u015f\u0131n s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131r. Parti ekonomi sahas\u0131nda mutedil liberalizmi savunur. Serbest m\u00fcbadele ekonomisine taraftard\u0131r. Bununla birlikte bu liberallik “b\u0131rak\u0131n yaps\u0131n” form\u00fcl\u00fc ile ifade edilen ba\u015f\u0131bo\u015f liberalizm de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Program\u0131n bu konuda kar\u015f\u0131 oldu\u011fu doktrinler ise, \u00fcr\u00fcn ve \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki \u015fahs\u00ee m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 devlet lehine ihl\u00e2l ve ferd\u00ee te\u015febb\u00fcsleri s\u0131n\u0131rlamaya ve kald\u0131rmaya e\u011filimli olan devlet\u00e7ilik ve sosyalistlik ile T\u00fcrkiye’de uygulanmakta olan a\u015f\u0131r\u0131 devlet sermayecili\u011fidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden partinin reformlar\u0131ndan biri de devlet sermayecili\u011finin ihtiyatla ve giderek tasfiyesidir. Devlet, prensip olarak harp end\u00fcstrisi hari\u00e7, ziraat ve ticaretle u\u011fra\u015fmamal\u0131; bu alandaki sorumluluklar\u0131 gittik\u00e7e geli\u015fme g\u00f6steren yerli ve ferd\u00ee m\u00fcte\u015febbise b\u0131rakmak zorundad\u0131r. Parti, ferd\u00ee ve yerli sermayeden ra\u011fbet g\u00f6rmeyen i\u015flerin, bu arada limanlar, b\u00fcy\u00fck su i\u015fleri, enerji kaynaklar\u0131, demir yollar\u0131, posta, telgraf, telefon tesisat\u0131n\u0131n devlet eli ile yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve i\u015fletilmesini tasvip eder.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP program\u0131nda bir Ayan Meclisi kurulmas\u0131 istenmekte ve h\u00e2kim teminat\u0131 \u00fczerinde durulmaktad\u0131r. \u0130dare tarz\u0131n\u0131n demokrasinin gereklerine g\u00f6re de\u011fi\u015ftirilerek cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n sadece bir devre i\u00e7in se\u00e7ilmesi l\u00fczumuna i\u015faret etmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP ayr\u0131ca okullarda vatan sevgisine dayanan yeni bir e\u011fitim sisteminin uygulanmas\u0131n\u0131 savunmu\u015f, i\u015f\u00e7ilere grev hakk\u0131 tan\u0131yarak, k\u00f6yl\u00fclere toprak ve tar\u0131m ara\u00e7lar\u0131 vadetmi\u015ftir. Fakat toprak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda \u00f6zel m\u00fclkiyete sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi gereklili\u011fini taahh\u00fct etmeyi de ihmal etmemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle CHP, iktidara kar\u015f\u0131 muhalefet eden MP ‘yi “Atat\u00fcrk ink\u0131l\u00e2plar\u0131na cephe almamakla birlikte mill\u00ee hareketin ge\u00e7mi\u015fi ile kesinti h\u00e2linde belirmesini en b\u00fcy\u00fck fel\u00e2ket” \u015feklinde niteleyerek ele\u015ftirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

5 Temmuz 1949’da M\u00fcstakil Demokratlar Grubunun MP’ ye kat\u0131lmas\u0131yla idareciler aras\u0131nda da baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler olmu\u015f, Parti Genel Sekreterli\u011fine Ahmet Tahtak\u0131l\u0131\u00e7 getirilmi\u015ftir . Bundan ba\u015fka 27.8.1948’de Afyon’da Hilmi Bozca, Ka\u015fif Tiryakio\u011flu, Mazhar Aren taraf\u0131ndan kurulan \u00d6z Demokratlar Partisi de 9.8.1949’da MP’ ye kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

10 Nisan 1950’de Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak’ \u0131n vefat\u0131 \u00fczerine MP \u00f6nemli bir sars\u0131nt\u0131 ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Fevzi \u00c7akmak’ \u0131n cenaze merasimi b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131k taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Halk ve gen\u00e7ler tekbir getirip dualar okuyarak Beyaz\u0131t Camii’ne gelindi\u011finde kalabal\u0131k elli bin ki\u015fiyi bulmu\u015ftu. Tertip edilen asker\u00ee merasim kalabal\u0131k nedeniyle yap\u0131lamam\u0131\u015f, ordu ve gen\u00e7ler aras\u0131nda naho\u015f hadiseler cereyan etmi\u015fti. D\u00f6nemin \u0130stanbul Valisi Fahrettin Kerim G\u00f6kay’ \u0131n dirayetli \u00e7abalar\u0131 sayesinde m\u00fcessif hi\u00e7bir hadise olmad\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mare\u015fal’ in vefat\u0131 MP’ nin se\u00e7im \u015fans\u0131 \u00fczerinde de b\u00fcy\u00fck bir darbe indirmi\u015f oluyordu. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Sad\u0131k Aldo\u011fan’ dan sonra 16 Nisanda MP’ nin ileri gelen hatiplerinden Fuat Arna da h\u00fck\u00fbmetin manev\u00ee \u015fahsiyetini tahkir su\u00e7undan tevkif edilmi\u015flerdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nihayet 14 May\u0131s 1950 se\u00e7imleri b\u00fcy\u00fck se\u00e7men kitlesinin i\u015ftirakiyle temiz ve nezih bir \u015feklinde cereyan etti. Bu se\u00e7imle birlikte 27 y\u0131ll\u0131k bir parti, yerini ba\u015fka bir partiye devretti. 1950 se\u00e7imleri sonucunda se\u00e7ime kat\u0131lan \u00fc\u00e7 partiden DP oylar\u0131n %53’\u00fcn\u00fc al\u0131p 434 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131. CHP, oylar\u0131n %40’\u0131n\u0131 alarak 51 milletvekili kazan\u0131rken  MP; 250.414 oyla, oylar\u0131n %3’\u00fcn\u00fc kazan\u0131p 1 milletvekili (Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131) \u00e7\u0131kard\u0131 . Sonradan kat\u0131lanlarla birlikte MP’ nin milletvekili say\u0131s\u0131 3’e y\u00fckselmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tutumunu gittik\u00e7e sertle\u015ftirerek kar\u015f\u0131t partileri hedef alan DP, ilk olarak MP’ nin 1953 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan 5. Kongresinde (bu kongrede Enis Akaygen genel ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015fti) ortaya \u00e7\u0131kan parti i\u00e7i bir krizden yararlanarak muhalefetin bu kesimini susturmak yoluna gitmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekten bu kongrede halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 kazanmak i\u00e7in tutulacak yolun “ink\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131l\u0131k” m\u0131, yoksa “din politikac\u0131l\u0131\u011f\u0131” m\u0131 olaca\u011f\u0131 konusundaki tart\u0131\u015fmalar parti aleyhine geni\u015f yank\u0131lar do\u011furmu\u015f ve partinin dini, politikaya alet etti\u011fi, gerici bir parti oldu\u011fu, aralar\u0131nda saltanat\u00e7\u0131, hil\u00e2fet\u00e7i bir grubun gizli \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hatta bu kongrede baz\u0131 partililer tekrar Arap alfabesine ve eski k\u0131l\u0131k-k\u0131yafetlere d\u00f6n\u00fclmesini savunmu\u015flard\u0131r. Bu nedenle baz\u0131 \u00fcyelerle birlikte Hikmet Bayur gibi \u00f6nde gelen isimler, MP’ nin gerici ve Kemalizm aleyhtar\u0131 bir politika izlediklerinden dolay\u0131 partilerinden istifa ettiler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylelikle MP, iktidar taraf\u0131ndan ihtil\u00e2lci metotlarla davranan, gizli tertipler kuran, siyas\u00ee m\u00fccadelelerde dini temel alan, halk\u0131n duygular\u0131n\u0131 bu yolla s\u00f6m\u00fcren bir parti olarak su\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, Ba\u015fbakan Menderes Mecliste MP’ den s\u00f6z ederken “Bunlar kendi nizamnamelerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Buna ayk\u0131r\u0131 hareket etmi\u015fler ve gizli faaliyetlerde bulunmu\u015flard\u0131r. Bunlar memleketin her taraf\u0131nda halk\u0131 ayaklanmaya davet etmektedirler” diyerek bu su\u00e7lamalar\u0131 dile getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sonunda MP’ nin devrim ve rejim aleyhtar\u0131 bir e\u011filim ve hareket izlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve bu yolda \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu\u011fu konusunda ihbar ve kan\u0131tlara rastland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak mahkemece, partinin b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fct \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n engellenmesine ve mallar\u0131n\u0131n koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na karar verilmi\u015f ve 8 Temmuz 1953 tarihinde merkezi ile birlikte b\u00fct\u00fcn \u015fubeleri m\u00fch\u00fcrlenerek kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r . 27 Ocak 1954 tarihinde de Ankara 3. Sulh Ceza Mahkemesi gerek\u00e7eli karar\u0131nda “MP’ nin din\u00ee esasa dayanan ve gayesini saklayan bir cemiyet oldu\u011funu”  a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hatta bu kongrede baz\u0131 partililer tekrar Arap alfabesine ve eski k\u0131l\u0131k-k\u0131yafetlere d\u00f6n\u00fclmesini savunmu\u015flard\u0131r. Bu nedenle baz\u0131 \u00fcyelerle birlikte Hikmet Bayur gibi \u00f6nde gelen isimler, MP’ nin gerici ve Kemalizm aleyhtar\u0131 bir politika izlediklerinden dolay\u0131 partilerinden istifa ettiler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylelikle MP, iktidar taraf\u0131ndan ihtil\u00e2lci metotlarla davranan, gizli tertipler kuran, siyas\u00ee m\u00fccadelelerde dini temel alan, halk\u0131n duygular\u0131n\u0131 bu yolla s\u00f6m\u00fcren bir parti olarak su\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, Ba\u015fbakan Menderes Mecliste MP’ den s\u00f6z ederken “Bunlar kendi nizamnamelerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Buna ayk\u0131r\u0131 hareket etmi\u015fler ve gizli faaliyetlerde bulunmu\u015flard\u0131r. Bunlar memleketin her taraf\u0131nda halk\u0131 ayaklanmaya davet etmektedirler” diyerek bu su\u00e7lamalar\u0131 dile getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sonunda MP’ nin devrim ve rejim aleyhtar\u0131 bir e\u011filim ve hareket izlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve bu yolda \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulundu\u011fu konusunda ihbar ve kan\u0131tlara rastland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak mahkemece, partinin b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fct \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n engellenmesine ve mallar\u0131n\u0131n koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na karar verilmi\u015f ve 8 Temmuz 1953 tarihinde merkezi ile birlikte b\u00fct\u00fcn \u015fubeleri m\u00fch\u00fcrlenerek kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r . 27 Ocak 1954 tarihinde de Ankara 3. Sulh Ceza Mahkemesi gerek\u00e7eli karar\u0131nda “MP’ nin din\u00ee esasa dayanan ve gayesini saklayan bir cemiyet oldu\u011funu”  a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CMP, ayr\u0131ca ikinci bir meclisin kurulmas\u0131n\u0131 acil bir zaruret olarak g\u00f6r\u00fcrken, kanunlar\u0131n anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 davalar\u0131na h\u00fckmeden bir anayasa mahkemesinin kurulmas\u0131n\u0131 ve bir y\u00fcksek h\u00e2kimler meclisinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin “l\u00e2iklik” konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015f\u00f6yledir: Din ve devlet i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131 olmas\u0131, devlet ve h\u00fck\u00fbmet i\u015flerinde kanunlar\u0131n milletin ihtiya\u00e7lar\u0131na ve ilmin esaslar\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlanmas\u0131 ve tatbik edilmesi, bunun yan\u0131nda din ve vicdan h\u00fcrriyetinin di\u011fer hak ve h\u00fcrriyetler gibi mukaddes olarak kabul edilmesi ve teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131  CMP’ nin l\u00e2iklik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ifadesidir. L\u00e2iklik hi\u00e7bir zaman din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. CMP program\u0131 “d\u00fc\u015f\u00fcnce ve his birli\u011fi ve m\u00fc\u015fterek bir hayat ve istikb\u00e2le inan\u0131\u015f” olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 “milliyet\u00e7ilik”i, “memleketimizin vas\u0131l oldu\u011fu terakki merhalesinden geri g\u00f6t\u00fcrecek bir zihniyeti ret” anlam\u0131nda bir ilerleme ilkesi olarak ifade etmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CMP’ nin ekonomi politikas\u0131n\u0131n temeli \u00f6zel te\u015febb\u00fcs\u00fcn desteklemesi fikrine dayal\u0131d\u0131r. Sosyal hizmet ve alt yap\u0131 kurulu\u015flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn sahalarda \u00f6ncelik \u00f6zel te\u015febb\u00fcse ait olmal\u0131d\u0131r. Ancak, CMP, \u00f6zel te\u015febb\u00fcs g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kafi gelmedi\u011fi hususlarda devlet te\u015fvik\u00e7i ve yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r anlay\u0131\u015f\u0131yla \u00f6zel giri\u015fkenli\u011fine dayanan bir ekonomik sistemi savunmu\u015fsa da bu alanda MP’ ye oranla daha da kuralc\u0131 h\u00fck\u00fcmler getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CMP, ayr\u0131ca ikinci bir meclisin kurulmas\u0131n\u0131 acil bir zaruret olarak g\u00f6r\u00fcrken, kanunlar\u0131n anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 davalar\u0131na h\u00fckmeden bir anayasa mahkemesinin kurulmas\u0131n\u0131 ve bir y\u00fcksek h\u00e2kimler meclisinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin “l\u00e2iklik” konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015f\u00f6yledir: Din ve devlet i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131 olmas\u0131, devlet ve h\u00fck\u00fbmet i\u015flerinde kanunlar\u0131n milletin ihtiya\u00e7lar\u0131na ve ilmin esaslar\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlanmas\u0131 ve tatbik edilmesi, bunun yan\u0131nda din ve vicdan h\u00fcrriyetinin di\u011fer hak ve h\u00fcrriyetler gibi mukaddes olarak kabul edilmesi ve teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131  CMP’ nin l\u00e2iklik g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ifadesidir. L\u00e2iklik hi\u00e7bir zaman din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. CMP program\u0131 “d\u00fc\u015f\u00fcnce ve his birli\u011fi ve m\u00fc\u015fterek bir hayat ve istikb\u00e2le inan\u0131\u015f” olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 “milliyet\u00e7ilik”i, “memleketimizin vas\u0131l oldu\u011fu terakki merhalesinden geri g\u00f6t\u00fcrecek bir zihniyeti ret” anlam\u0131nda bir ilerleme ilkesi olarak ifade etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CMP’ nin ekonomi politikas\u0131n\u0131n temeli \u00f6zel te\u015febb\u00fcs\u00fcn desteklemesi fikrine dayal\u0131d\u0131r. Sosyal hizmet ve alt yap\u0131 kurulu\u015flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn sahalarda \u00f6ncelik \u00f6zel te\u015febb\u00fcse ait olmal\u0131d\u0131r. Ancak, CMP, \u00f6zel te\u015febb\u00fcs g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kafi gelmedi\u011fi hususlarda devlet te\u015fvik\u00e7i ve yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r  anlay\u0131\u015f\u0131yla \u00f6zel giri\u015fkenli\u011fine dayanan bir ekonomik sistemi savunmu\u015fsa da bu alanda MP’ ye oranla daha da kuralc\u0131 h\u00fck\u00fcmler getirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Memleketin imar\u0131 ve iktisaden kalk\u0131nmas\u0131 mevzuunda parti, devleti birinci derecede vazifeli sayd\u0131ktan sonra “eme\u011fin istismar\u0131na yol a\u00e7an faaliyetleri durdurmak kanun\u00ee veya fiil\u00ee her \u00e7e\u015fit inhisarc\u0131l\u0131\u011fa son vermek, emek ve sermaye m\u00fcnasebetlerinde hakkaniyeti h\u00e2kim ve memleket menfaatlerini naz\u0131m k\u0131lmak emelinde”  oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parti program\u0131nda, insan hak ve h\u00fcrriyetlerini taklit eden kom\u00fcnist akideye muhalif olundu\u011fu ve kom\u00fcnizmin kanun d\u0131\u015f\u0131 say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi  a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirilmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u0131pk\u0131 MP gibi herhangi bir sosyal kategorinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ve ideolojisini de dile getirme \u015fans\u0131ndan yoksun olan CMP, T\u00fcrk politika hayat\u0131nda \u00f6zellikle kurucu \u00fcyelerinin ki\u015fisel ve b\u00f6lgesel etkinliklerinden \u00f6teye ge\u00e7emeyen bir tesir imk\u00e2n\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131r. Partinin daha \u00e7ok CHP ile baz\u0131 noktalarda ortak hareket etti\u011fi g\u00f6zlenir. Bu \u015fekilde 1954 se\u00e7imlerine giren parti 434.085 oyla hi\u00e7 milletvekili \u00e7\u0131karamam\u0131\u015ft\u0131r. 1957 se\u00e7imlerinde 652.064 oyla o s\u0131rada h\u00fck\u00fbmeti tenkit etti\u011fi i\u00e7in hapiste bulunan Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 da dahil d\u00f6rt milletvekili \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1957 se\u00e7imlerinden sonra daha da kuvvetlenen parti di\u011fer iki b\u00fcy\u00fck muhalefet partisinin benimsedi\u011fi geni\u015fleme politikas\u0131na ayak uydurarak T\u00fcrkiye K\u00f6yl\u00fc Partisi ile birle\u015fmi\u015f ve ad\u0131n\u0131 Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi (CKMP) olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk i\u00e7tima\u00ee b\u00fcnyesinin temelini te\u015fkil eden k\u00f6y ve k\u00f6yl\u00fc hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz b\u00fct\u00fcn sosyal meselelerimizin d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Partinin ad\u0131 da bunu ifade etmektedir. Bu bak\u0131mdan milletimizi bir an evvel kalk\u0131nd\u0131rabilmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck k\u00f6yl\u00fc kitlesini \u00f6n pl\u00e2nda tutmak zarureti vard\u0131r. Bu kanaat partinin program\u0131na ba\u015ftan sona h\u00e2kim olmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu parti de yeni bir anayasa, bir anayasa mahkemesi ve iki meclisli yeni bir sistem kurulmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TKP, 1954 se\u00e7imlerinde 60.900 oy alarak hi\u00e7 milletvekili \u00e7\u0131karamam\u0131\u015ft\u0131r . 1955’te yap\u0131lan mahall\u00ee se\u00e7imlerde s\u00f6z konusu olan 11.807 \u00fcyelikten yaln\u0131zca 262’sini TKP kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fakat bu sonu\u00e7 partinin kendi g\u00fcc\u00fc ile elde edilmi\u015f olmay\u0131p di\u011fer b\u00fcy\u00fck muhalefet partilerinin se\u00e7imi boykot etmesi ile sa\u011flanabilmi\u015ftir. TKP’nin, 30 il ve 120 kazada te\u015fkil\u00e2tlanmas\u0131na ra\u011fmen, ger\u00e7ek kuvveti tam anlam\u0131yla tespit edilememi\u015ftir. 1955’te yap\u0131lan TKP’nin 4. Parti Kongresinde idealizmi bir tarafa b\u0131rak\u0131l\u0131rsa orijinal bir siyas\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. TKP, 1957 se\u00e7imlerine girmemi\u015f, se\u00e7imden sonra da CMP ile birle\u015ferek siyas\u00ee sahneden \u00e7ekilmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

T\u00fcrkiye K\u00f6yl\u00fc Partisi’nin 16 Ekim 1958 tarihinde, CMP’ye kat\u0131lmas\u0131 ile Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi kurulmu\u015ftur (CKMP). Genel Ba\u015fkan\u0131 Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131, amblemi ise terazidir. Mahalli \u00f6zelli\u011fi a\u011f\u0131r basan bir partidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

18-20 Kas\u0131m 1959 tarihleri aras\u0131nda yap\u0131lan CKMP Kongresi B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131’ y\u0131 tekrar genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa getirmi\u015ftir. Osman B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131’-n\u0131n 13 Haziran 1962’de 29 milletvekili ile birlikte CKMP’ den ayr\u0131larak tekrar Millet Partisi’ni kurmas\u0131ndan sonra \u0130stanbul Milletvekili Ahmet O\u011fuz, CKMP Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin ana ilkesi; T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerini, T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131n ve toplumun refah ve huzurunu sa\u011flamak ve savunmak olarak tespit edilmi\u015ftir . Milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 ise T\u00fcrk milletine, k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, devletine, sevgi, sayg\u0131, ba\u011fl\u0131l\u0131k ve hizmet \u00fclk\u00fcs\u00fc olarak belirtilir. CKMP milliyet\u00e7ili\u011fin \u00f6zelliklerini T\u00fcrk tarihinden, halk sevgisinden, toplum geleneklerinden ve Atat\u00fcrk ilkelerinden alan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131, h\u00fcrriyet\u00e7i, demokratik ve her t\u00fcrl\u00fc emperyalizme kar\u015f\u0131 bir milliyet\u00e7ilik olarak ifade etmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130htil\u00e2lden sonra siyas\u00ee hayat\u0131m\u0131z\u0131n yeni ba\u015ftan d\u00fczenlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece, T\u00fcrk toplumunun \u00e7e\u015fitli e\u011filimlerini temsil etmek \u00fczere siyas\u00ee hayata bir\u00e7ok yeni parti kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eubat ay\u0131nda, eski CHP ve CKMP’ nin yan\u0131 s\u0131ra Adalet, Yeni T\u00fcrkiye ve T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi gibi birtak\u0131m partiler kurulmu\u015ftur .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

CKMP,1961 se\u00e7imlerinde 1.415.390 oyla, oylar\u0131n %14’\u00fcn\u00fc toplam\u0131\u015f ve 54 milletvekili \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Senato’da ise 1.350.892 oyla 16 sandalye elde etmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7im sonunda \u0130n\u00f6n\u00fc ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131nda kurulacak koalisyon h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak genel ba\u015fkanl\u0131ktan istifa eden B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131’n\u0131n yerine 14 aral\u0131k 1961’de Ahmet Tahta k\u0131l\u0131\u00e7 getirilmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

31 May\u0131s 1962’de I. \u0130n\u00f6n\u00fc Koalisyonu’ nun da\u011f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine CKMP, \u00fclkeyi h\u00fck\u00fcmetsiz b\u0131rakmamak i\u00e7in II. \u0130n\u00f6n\u00fc Koalisyonu’na kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, bu karar \u00fczerine ba\u015fkanl\u0131ktan ayr\u0131lm\u0131\u015f olan B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 beraberinde 28 ile 3 Haziran 1962’de \u0130n\u00f6n\u00fc’n\u00fcn II. Koalisyon h\u00fck\u00fcmetine alt\u0131 bakanla kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131 ve arkada\u015flar\u0131 27 Kas\u0131m 1963’te II. \u0130n\u00f6n\u00fc Koalisyonu’ndan ayr\u0131larak h\u00fck\u00fcmetin d\u00fc\u015fmesine sebep olmu\u015ftur .<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Alparslan T\u00fcrke\u015f'in \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0CKMP' ye Giri\u015fi ve CKMP' de Yeni Kimlik \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

23 \u015eubat 1963 tarihinde Alparslan T\u00fcrke\u015f’in T\u00fcrkiye’ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yelpazenin \u00f6zellikle sa\u011f kanad\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir hareketlenme meydana getirdi. Adalet Partisi i\u00e7inde G\u00f6khan Evliyao\u011flu idaresindeki bir grup a\u015f\u0131r\u0131lar T\u00fcrke\u015f’i AP’ye sokmak istemi\u015fler, fakat parti buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n as\u0131l sebebi, b\u00fct\u00fcn partilerin Alparslan T\u00fcrke\u015f’ ten \u00e7ekiniyor olmalar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2 May\u0131s 1963’te bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 yapan T\u00fcrke\u015f, “Ya parti kuraca\u011f\u0131z ya da mevcut partilerden biri doktrinlerimizi benimseyecektir\u201d diyerek, T\u00fcrkiye Huzur ve Y\u00fckselme Derne\u011fi’ni kurdu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak T\u00fcrke\u015f bir s\u00fcre sonra Harp Okulu eski Komutan\u0131 Talat Aydemir’ in kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ihtil\u00e2l giri\u015fiminin i\u00e7inde bulunmakla su\u00e7lanm\u0131\u015f ve idam istemi ile yarg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rt ay kadar tutuklu kald\u0131ktan sonra S\u0131k\u0131y\u00f6netim Mahkemesinde yarg\u0131lanm\u0131\u015f ve neticede beraat etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu arada 17 Kas\u0131m 1963’te yap\u0131lan yerel se\u00e7imler halk\u0131n e\u011filimini g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir olayd\u0131. Se\u00e7imler muhalefetteki AP’ nin zaferi ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Oylar\u0131n, %48.087’sini AP toplarken CKMP sadece %2.6 oran\u0131nda oy alabilmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu sonu\u00e7lardan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere AP b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7 toplarken ortaklar\u0131ndan CKMP h\u0131zla zay\u0131flamaktayd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7im sonras\u0131nda her parti mensubu kendine g\u00f6re birtak\u0131m \u00f6neriler ortaya atmaktayd\u0131. \u0130\u015fte bu ortamda koalisyonu olu\u015fturan partiler aras\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclmeler ba\u015flam\u0131\u015f, CKMP ve YTP birer g\u00fcn ara ile h\u00fck\u00fcmetten \u00e7ekilmi\u015flerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

23 \u015eubat 1963 tarihinde T\u00fcrke\u015f ve arkada\u015flar\u0131 T\u00fcrkiye’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00fclkedeki siyas\u00ee atmosfer ve milliyet\u00e7i camia karanl\u0131k bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye sahipti. T\u00fcrke\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik, siyas\u00ee sorunlar\u0131 ve d\u0131\u015f politikas\u0131 gibi konularda haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131, projeler geli\u015ftirdikleri faaliyetlerinden anla\u015f\u0131lmaktayd\u0131. Arkada\u015flar\u0131yla \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131ktan sonra Alparslan T\u00fcrke\u015f, 22-23 \u015eubat 1964 tarihinde toplanan CKMP Kongresi s\u0131ras\u0131nda bu partiye kat\u0131lma karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Alparslan T\u00fcrke\u015f CKMP’yi tercih edi\u015finin temel sebebi kendisine \u00e7ok sonralar\u0131 sorulan “12 Eyl\u00fcl’den sonra parti kurmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyip DYP veya ANAP i\u00e7inde kalmay\u0131, kadrolar\u0131 orada toparlay\u0131p b\u00fcy\u00fck kitle partisinde m\u00fccadele etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fi” \u015feklindeki soruya verdi\u011fi \u015fu cevaptan anlamaktay\u0131z;<\/strong><\/p>\n\n\n\n

            “Ben o \u015fekilde politika g\u00fctseydim 1965’te CKMP’de bulunmaz, Adalet Partisi’ne ge\u00e7erdim. O zaman da “milliyet\u00e7iler bug\u00fcn Adalet Partisi’ndedir. Prof. Osman Turan, Saadettin Bilgi\u00e7, Faruk S\u00fckan vs. burada diye isimler say\u0131yorlard\u0131. Biz de ona kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fini siyas\u00ee aksiyon olarak iktidara getirmek mecburiyetindeyiz dedik ve ayr\u0131 bir parti h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fmaya koyulduk. E\u011fer bug\u00fcn de ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek M\u00c7P  k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr, geli\u015femez, ANAP var DYP var dersek, yeni kadrolar yeti\u015fmez, idealistlik ortadan kalkar, idealizmimiz \u00f6l\u00fcr. Ama bug\u00fcn ben h\u00e2l\u00e2 aksiyonun ba\u015f\u0131nda liderim.  \u0130deolojinin temsilcisiyim. Prensipleri ben koyar\u0131m. Bu i\u015f tutacak ve hareket, g\u00f6receksiniz yine eskisi gibi b\u00fcy\u00fcyecektir ” .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f kendisi gibi vaktiyle MBK’de bulunan ve bil\u00e2hare “14’ler” diye bilinen ve MBK’den tasfiye edilen grupta beraber olduklar\u0131 Mustafa \u00d6zda\u011f, Numan Esin’le birlikte t\u00f6renle CKMP’ye girmi\u015f  ve k\u0131sa bir zaman sonra da “parti m\u00fcfetti\u015fli\u011fi” ne getirilmi\u015ftir.  \u00c7ok ge\u00e7meden MBK’nin d\u00f6rt eski \u00fcyesi de CKMP’ye kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r . Alpaslan T\u00fcrke\u015f’e yak\u0131nl\u0131klar\u0131 ile bilinen 60’dan fazla politikac\u0131 partiye kat\u0131lm\u0131\u015f ve bu kongre, Ahmet O\u011fuz’un tekrar genel ba\u015fkan se\u00e7ilmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f, 14’lerin ortaya koyduklar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerle partinin yeni bir g\u00fc\u00e7 kazanaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek kongrenin bir an \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Kongrenin Haziran 1965’te yap\u0131lmas\u0131 genel idare kurulu taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca Ahmet O\u011fuz, 17 Haziran 1965’te partiye yeni kat\u0131lan T\u00fcrke\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n huzursuzluk yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek genel ba\u015fkanl\u0131ktan ayr\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fme sonras\u0131nda CKMP’nin T\u00fcrke\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131ndan sonraki ilk b\u00fcy\u00fck kongresi, 1 A\u011fustos 1965 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tarihe kadar CKMP parti genel m\u00fcfetti\u015fi olan T\u00fcrke\u015f, partinin ta\u015fra te\u015fkil\u00e2t\u0131yla s\u0131cak ili\u015fkiler i\u00e7ine girmesi sonucunda kongrede Ahmet Tahtak\u0131l\u0131\u00e7’a kar\u015f\u0131 genel ba\u015fkanl\u0131k m\u00fccadelesini kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Kongrede partinin eskiler kanad\u0131 Ahmet Tahtak\u0131l\u0131\u00e7’\u0131, yeniler kanad\u0131 ise Alparslan T\u00fcrke\u015f’i aday g\u00f6stermi\u015flerdi. Tahtak\u0131l\u0131\u00e7’\u0131n 516 oyuna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrke\u015f 698 oy alm\u0131\u015ft\u0131r .Bu tarihten sonra parti yeni bir kimlik kazanacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrke\u015f’in genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ilmesinden sonra CKMP’de T\u00fcrke\u015f ve ekibine ba\u011flanmak istemeyen bir grup partilinin m\u00fccadele vermektense ayr\u0131lmay\u0131 tercih ettikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim CKMP’nin o g\u00fcnk\u00fc koalisyon h\u00fck\u00fcmetinde  Mill\u00ee Savunma Bakan\u0131 olarak vazife g\u00f6ren Afyon Milletvekili Hasan Din\u00e7er, K\u00f6y i\u015fleri Bakan\u0131 Eski\u015fehir Milletvekili Seyfi \u00d6zt\u00fcrk ile birlikte 6 milletvekili ve senat\u00f6r partilerinden istifa etmi\u015flerdir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu istifalar\u0131 eski Adalet Bakanlar\u0131ndan Konya Milletvekili \u0130rfan Baran’\u0131n 2 Eyl\u00fcl 1965 tarihli istifas\u0131 izledi. AP’ye ge\u00e7en \u0130rfan Baran istifa gerek\u00e7esi ile ilgili olarak verdi\u011fi beyanatta “CKMP’nin \u015fahs\u00ee ihtiraslar\u0131n\u0131 devam ettiren eski cunta \u00fcyelerinden kurulu bir topluluk h\u00e2line geldi\u011fini ve bunun se\u00e7imler i\u00e7in haz\u0131rlanan aday listesinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131”   ileri s\u00fcr\u00fcyordu. Bunlar\u0131n yerine yenilerin \u00fc\u00e7 bakan\u0131 Mehmet Alt\u0131nsoy, Haz\u0131m Da\u011fl\u0131 ve Mustafa Kepi kabineye girmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f siyas\u00ee hayat\u0131 boyunca, \u0130rfan Baran’\u0131n partiden ayr\u0131l\u0131rken ortaya koydu\u011fu bu ve buna benzer haks\u0131z ve mesnetsiz su\u00e7lamalarla daima kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dikkat edilirse, T\u00fcrke\u015f’in CKMP’ye  genel ba\u015fkan se\u00e7ilmesinde me\u015fru ve demokratik usuller uygulanm\u0131\u015f, dolay\u0131s\u0131yla bu durum bir siyasi partide olmas\u0131 gereken \u015fekliyle tecelli etmi\u015ftir. Bu ger\u00e7e\u011fin bilinmesine ra\u011fmen T\u00fcrke\u015f’in CKMP’ye genel ba\u015fkan olmas\u0131, “tarihi yapana sad\u0131k kalmayan yazarlar” taraf\u0131ndan daima bir “ele ge\u00e7irme” \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir. Bu ve buna benzer \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc ifade tarzlar\u0131 ile yap\u0131lmak istenilen, Alparslan T\u00fcrke\u015f’in 27 May\u0131s Hareketi ile ortaya \u00e7\u0131kan “kudreti”ni me\u015fru olmayan zeminlere dayand\u0131rmak suretiyle ona birtak\u0131m olumsuz s\u0131fatlar isnat edebilmektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu arada 10 Ekim 1965 genel se\u00e7imlerinden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 Adalet Partisi’nin tek ba\u015f\u0131na iktidar\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re; AP %53 oy ile 240 milletvekilli\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Bu se\u00e7imlerde CKMP %2.2 oy ile 11 milletvekili \u00e7\u0131karabilmi\u015ftir . Oy oranlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6zlenen CKMP’nin oylar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Millet Partisi’ne kaym\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7imlerden \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce CKMP b\u00fcnyesinde ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fikli\u011fin hemen sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 vermesi beklenemezdi. T\u00fcrke\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n partiye taze kan getirdikleri do\u011frudur. Te\u015fkil\u00e2t\u0131 geni\u015fletip, canland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Bunda T\u00fcrke\u015f ekibinin askerlikten gelme cidd\u00ee, disiplinli, pl\u00e2nl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrke\u015f, CKMP m\u00fcfetti\u015fi iken ad\u0131m ad\u0131m te\u015fkil\u00e2t\u0131 dola\u015fm\u0131\u015f, partili oldu\u011funu unutmu\u015f, eski CKMP’cilerin isimlerini bulmu\u015f, mektuplar yazm\u0131\u015f, toplant\u0131lar d\u00fczenlemi\u015f ve onlar\u0131 yeniden partiye \u0131s\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca yeni iltihaklarla te\u015fkil\u00e2t\u0131 geni\u015fletmi\u015f ve g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak yeni y\u00f6netimin i\u015f ba\u015f\u0131na gelir gelmez ba\u015fta “fa\u015fizm” olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli ele\u015ftirilere ve su\u00e7lamalara muhatap olmas\u0131 CKMP’nin geli\u015fimini yava\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca yukar\u0131da da de\u011finildi\u011fi gibi eski CKMP’lilerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n partiden ayr\u0131larak ba\u015fka partilere girmesi te\u015fkil\u00e2tlanman\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yeni ba\u015ftan yap\u0131lanmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla partinin 60’l\u0131 y\u0131llardaki durumu bir program ve te\u015fkil\u00e2t yaratma ve benimsetme \u00e7abalar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. 1970’li y\u0131llar ise yeni bir isim ve imajla birlikte kendini milliyet\u00e7i camiaya kabul ettirme ve kitleselle\u015fme s\u00fcrecini ifade etmektedir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00fcre\u00e7te Alparslan T\u00fcrke\u015f di\u011fer parti liderlerinden farkl\u0131 bir idealizm ve mill\u00ee doktrin ile siyas\u00ee sahneye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Alparslan T\u00fcrke\u015f, di\u011fer siyas\u00ee partilerden farkl\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 bir programla halk kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karak CKMP\u2019de b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrke\u015f ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n y\u00f6netimi alt\u0131nda yap\u0131lan CKMP’nin ilk B\u00fcy\u00fck Kongresinin ortaya koydu\u011fu sonu\u00e7lar bunu g\u00f6stermi\u015ftir. 24-25 Kas\u0131m 1967 tarihindeki kongreye ili\u015fkin olarak yap\u0131lan bir de\u011ferlendirmede \u015f\u00f6yle denilmektedir. “Kongre kl\u00e2sik bir kanun\u00ee formaliteyi yerine getirmekten ziyade T\u00fcrkiye’deki milliyet\u00e7ilerin toplanmas\u0131 ve bir kurultay havas\u0131 i\u00e7inde T\u00fcrkiye’nin dertlerine de\u011finilmesi bak\u0131m\u0131ndan ilgi \u00e7ekiciydi. Bilhassa bu milliyet\u00e7i kurulu\u015fa hen\u00fcz kay\u0131tlar\u0131n\u0131 yapt\u0131rmam\u0131\u015f milliyet\u00e7ilerin kongreyi ilgiyle izlemeleri ve olumlu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ayr\u0131lmalar\u0131, gelecekteki CKMP’ye kat\u0131lmalar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren delillerdi\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1965-1967 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda parti te\u015fkilat\u0131n\u0131n ve program\u0131n\u0131n geli\u015fimi ise \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir; 1965 y\u0131l\u0131nda CKMP’nin te\u015fkilatland\u0131\u011f\u0131 il say\u0131s\u0131 25 iken bu say\u0131 61 il ve 435 il\u00e7eye y\u00fckselmi\u015ftir. Yine bu kongrede “Dokuz I\u015f\u0131k” olarak tan\u0131mlanan yeni doktrin parti te\u015fkilat\u0131na tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a01969 Adana Kongresi ve MHP'nin Do\u011fu\u015fu \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

CKMP’nin hem fikr\u00ee hem de te\u015fkilatlanma d\u00fczeyinde milliyet\u00e7i camiay\u0131 temsil etme \u00e7abalar\u0131 8-9 \u015eubat 1969 tarihinde Adana’da toplanan Ola\u011fan\u00fcst\u00fc B\u00fcy\u00fck Kongresi ile birlikte yeni bir a\u015famaya gelmi\u015ftir. 1965-1969 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki bu de\u011fi\u015fim s\u00fcrecini “Milliyet\u00e7i Hareket Partisi” ismi en anlaml\u0131 \u015fekilde sembolize etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu isim de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u00fcndeme geli\u015fi birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar uzanmaktad\u0131r. Bu d\u00f6nemde parti genel idare kurulunun tespit etti\u011fi isimler ars\u0131nda “9 I\u015f\u0131k Partisi”, Mill\u00ee Hareket Partisi” ve “Milliyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Partisi” gibi isimler yer almaktayd\u0131. Daha sonra yap\u0131lan genel idare kurulunun toplant\u0131lar\u0131nda kongreye teklif edilecek isim olarak “Mill\u00ee Hareket Partisi” ismi a\u011f\u0131rl\u0131k kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 toplant\u0131larda partinin ambleminin de bu isme uygun olarak T\u00fcrk-\u0130sl\u00e2m \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc sembolize edecek bir \u015fekilde olmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak “mill\u00ee” kavram\u0131n\u0131n kullan\u0131labilmesi i\u00e7in Bakanlar Kurulu’nun iznine ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 gibi baz\u0131 b\u00fcrokratik engeller sebebiyle genel idare kurulu, “Milliyet\u00e7i Hareket Partisi” isminde karar k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu isim kabul edildikten sonra partinin amblemi de de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, “Terazi” olan eski amblem yerine “\u00dc\u00e7 hil\u00e2l” sembol\u00fc benimsenmi\u015ftir. Gen\u00e7lik kollar\u0131n\u0131n amblemi ise “Hil\u00e2l i\u00e7inde Kurt ” motifi benimsenmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7i Hareket Partisi bu tarihten itibaren T\u00fcrk siyas\u00ee hayat\u0131nda yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tarihten sonra milliyet\u00e7i camian\u0131n \u00f6zellikle de ayd\u0131nlar\u0131n ilgisini \u00fczerinde toplam\u0131\u015ft\u0131r. Milliyet\u00e7i ak\u0131m\u0131n de\u011fer ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye’ye tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle 1969 y\u0131l\u0131 milliyet\u00e7i ak\u0131m i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 te\u015fkil eder. Ancak her ne kadar Milliyet\u00e7i Hareket Partisi 1969 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015f gibi g\u00f6z\u00fckse de as\u0131l hareketlenme T\u00fcrke\u015f’in CKMP b\u00fcnyesine kat\u0131l\u0131m\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. As\u0131l temeller de bu tarihten itibaren at\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin 1969 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi ad\u0131na ortaya konan bir siyas\u00ee tav\u0131r olarak kabul etmek gerekir. Bu tavr\u0131, Atat\u00fcrk’\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte at\u0131l kalan, pasifle\u015ftirilen ve s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n zihinlerinde muhafaza edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikriyat\u0131n\u0131n, sakland\u0131\u011f\u0131 zihinlerden tekrar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve ataletten kurtar\u0131lmas\u0131 \u015feklinde m\u00fctal\u00e2a etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok partili hayata ge\u00e7i\u015fle birlikte kurulan, 1945’te Mill\u00ee Kalk\u0131nma Partisi, 1946’da Demokrat Parti, 1948’de Millet Partisi, 1952’de T\u00fcrkiye K\u00f6yl\u00fc Partisi ve 1957’de Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Partisi’nin kendi d\u00f6nemleri i\u00e7inde T\u00fcrk siyas\u00ee hayat\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 tesirler MHP’nin geli\u015fme zeminini haz\u0131rlayan olaylard\u0131r. Yukar\u0131da ad\u0131 ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn bu siyas\u00ee partiler mill\u00ee \u015fef d\u00f6neminin antidemokratik uygulamalar\u0131na tepki olarak farkl\u0131 zaman ve zeminlerde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flar, birtak\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131 olmakla birlikte hemen hemen hepsi ayn\u0131 “milliyet\u00e7i \u00e7izgi” \u00fczerinde siyasetlerini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. MHP ise ortaya koydu\u011fu ideoloji ile, bu partilerin farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rarak onlar\u0131n bir yek\u00fbnu ve T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikriyat\u0131n\u0131n ula\u015fmas\u0131 gereken tarih\u00ee ve tabi\u00ee sonucu olmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla MHP’nin do\u011fu\u015fu Atat\u00fcrk d\u00f6nemi sonras\u0131nda T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin ge\u00e7irdi\u011fi \u00e7etin ve sert a\u015famalar\u0131n tabi\u00ee bir sonucudur. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi, hak etti\u011fi k\u0131ymeti 1969’dan itibaren MHP’nin ortaya koydu\u011fu siyas\u00ee s\u00f6yleminde bulacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP, di\u011fer partilerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yukar\u0131dan bir emirle kurulmu\u015f veya herhangi bir partinin bakiyeleri \u00fczerine oturmu\u015f bir siyas\u00ee te\u015fekk\u00fcl olarak da do\u011fmam\u0131\u015ft\u0131r. Tam aksine tarih\u00ee bir g\u00f6revi, toplumun \u015fartlar\u0131na g\u00f6re, ad\u0131m ad\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirme idealini benimseyen, milletin temel de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131kan bir parti h\u00fcviyetiyle olu\u015fmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu tarihten sonra MHP yeniden te\u015fkilatlanma d\u00f6nemini ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Yine bu s\u00fcre i\u00e7erisinde “14’ler”den T\u00fcrke\u015f’e yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile bilinen baz\u0131 isimlerin partiden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP yeni ad\u0131 ile ilk defa 12 Kas\u0131m 1969 se\u00e7imlerine girdi. Bu se\u00e7imler sonucunda oy oran\u0131n\u0131 1965 se\u00e7imlerine g\u00f6re art\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen %3,03 oran\u0131nda oy toplad\u0131 ve yaln\u0131zca Alparslan T\u00fcrke\u015f Adana Milletvekili olarak Meclise girebildi. Bu d\u00f6nemde sesini s\u0131k s\u0131k duyurabilmesine ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zelliklerine ra\u011fmen MHP’nin belli bir se\u00e7men taban\u0131 dikkat \u00e7ekmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin sadece ismine ve sembol\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onun ideolojisi hakk\u0131nda az \u00e7ok bir fikre sahip olabiliriz. MHP’nin ideolojisinin birinci boyutunu T\u00fcrk-\u0130sl\u00e2m sentezi olu\u015fturur. Bu sentez parti kuruldu\u011funda ortaya at\u0131lan bir olgu de\u011fildir. Senelerden beri var olan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen birtak\u0131m de\u011ferlerin birle\u015fimidir. Bu de\u011ferler birle\u015fimi Ziya G\u00f6kalp’\u0131n “T\u00fcrkle\u015fmek, \u0130slamla\u015fmak, Muas\u0131rla\u015fmak” form\u00fcl\u00fcne dayand\u0131r\u0131labilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Orhan T\u00fcrkdo\u011fan’\u0131n da dedi\u011fi gibi ilk defa bir parti dinin T\u00fcrk toplumu i\u00e7indeki yerini ve de\u011ferini belirtmi\u015ftir. O g\u00fcne kadar bir teori \u015feklinde yer alan din ve milliyet\u00e7ilik sentezi art\u0131k MHP ile birlikte siyas\u00ee hayata ge\u00e7iriliyordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin ideolojisinin ikinci boyutunu “Dokuz I\u015f\u0131k” doktrini olu\u015fturmaktad\u0131r. Alparslan T\u00fcrke\u015f bu boyutu “G\u00f6r\u00fc\u015flerimizin temeli T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi ise siyas\u00ee aksiyonun dayand\u0131\u011f\u0131 doktrin 9 I\u015f\u0131k’t\u0131r” \u015feklinde \u00f6zetlemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli tarihlerde kabul edilmi\u015f parti programlar\u0131nda ve T\u00fcrke\u015f’in eserlerinde MHP’nin amac\u0131 “yeni bir devlet d\u00fczeni kurmak” olarak belirtilir. D\u00fcndar Ta\u015fer ise bu amac\u0131 “Milliyet\u00e7i hareket, yeni bir yolun takip\u00e7isidir. Bu yol, T\u00fcrk milletini millet yapan unsurlar\u0131, as\u0131l benli\u011fine kavu\u015fturmak, ona sonradan eklenmi\u015f, ondan olmayan, onun \u00f6z benli\u011fine ayk\u0131r\u0131 olan yamalardan kurtarmakt\u0131r\u201d \u015feklinde izah etmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fczeni kurmak i\u00e7in “\u0130slav Marksizm\u2019ine” veya Angelo-Sakson kapitalizmine” gerek olmaks\u0131z\u0131n “\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol” \u00f6nerilmektedir. Bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol “d\u00fcnya proletaryas\u0131 diktatoryas\u0131 kurma \u00fctopyas\u0131na bir tekme vurup tam olarak T\u00fcrk milletinin g\u00fc\u00e7lenmesini ama\u00e7 edinen bir mill\u00ee \u00fclk\u00fc” olacakt\u0131r. Bu \u00fclk\u00fc “T\u00fcrk milletinin toplum olarak b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak y\u00fczde y\u00fcz yerli, y\u00fczde y\u00fcz mill\u00ee bir doktrin olmal\u0131d\u0131r.” Bu doktrinin ruhu “Her \u015fey T\u00fcrk milleti i\u00e7in, T\u00fcrk’e do\u011fru T\u00fcrk’e g\u00f6re prensipleri olmal\u0131d\u0131r denilmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\"9 I\u015f\u0131k\"\u0131n esaslar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

Milliyet\u00e7ilik. …<\/strong>
\u00dclk\u00fcc\u00fcl\u00fck. …
Ahlak\u00e7\u0131l\u0131k. …
\u0130limcilik. …
Toplumculuk. …
K\u00f6yc\u00fcl\u00fck. …
H\u00fcrriyet\u00e7ilik ve \u015eahsiyet\u00e7ilik. …
Geli\u015fmecilik ve Halk\u00e7\u0131l\u0131k.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

End\u00fcstricilik ve Teknik\u00e7ilik<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0I. Milliyet\u00e7ilik \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

Mill\u00ee birlik ve b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin tesisinde, mill\u00ee mukaddesler, \u015fuur ve \u00fclk\u00fcler etraf\u0131nda kayna\u015fm\u0131\u015f bir toplum olmada insanlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye \u00dclk\u00fcs\u00fc yolunda harekete ge\u00e7irmede, kalk\u0131nman\u0131n psikolojik dinami\u011fini te\u015fkil edece\u011fine inan\u0131lan milliyet\u00e7ilik, T\u00fcrk milletine kar\u015f\u0131 beslenen derin sevginin bir ifadesidir. Kalbinde ba\u015fka bir \u0131rk\u0131n gururunu ta\u015f\u0131mayan ve kendini samim\u00ee olarak T\u00fcrk hisseden ve T\u00fcrkl\u00fc\u011fe adayan herkes T\u00fcrk’t\u00fcr. T\u00fcrk milletine mensup olan herkes, bu milletin haklar\u0131n\u0131 daima her \u00e7e\u015fit tesirlerden uzak, her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde bulundurulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. Bu sebepten dolay\u0131 milliyet\u00e7ilik, T\u00fcrk milletinin i\u00e7inde bulundu\u011fu m\u00fc\u015fk\u00fcl durumdan bir an \u00f6nce en modern en ilm\u00ee metotlarla \u00e7\u0131kar\u0131lacak, en k\u0131sa yoldan modern uygarl\u0131\u011f\u0131n en \u00f6n saf\u0131na ge\u00e7ilmesini sa\u011flama duygusundan kuvvet al\u0131r. \u00d6zetle her \u015fey T\u00fcrk milleti i\u00e7in, T\u00fcrk milleti ile beraber ve T\u00fcrk milletine g\u00f6re s\u00f6zleriyle anlat\u0131labilecek milliyet\u00e7ilik ilkesi T\u00fcrk milletine ba\u011fl\u0131l\u0131k, sevgi, T\u00fcrkiye devletine sadakat ve hizmettir.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0II. \u00dclk\u00fcc\u00fcl\u00fck : \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

Nemelaz\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n, vurgunculu\u011fun, kozmopolitli\u011fin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir cemiyet yap\u0131s\u0131nda feragati, fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n pl\u00e2na alan devlet ve millete hizmet a\u015fk\u0131n\u0131 ifade eden \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck T\u00fcrk milletini en k\u0131sa yoldan, en k\u0131sa zamanda modern uygarl\u0131\u011f\u0131n en \u00fcst seviyesine \u00e7\u0131karmak, mutlu, m\u00fcreffeh h\u00e2le getirmek, ba\u011f\u0131ms\u0131z, \u00f6zg\u00fcr, kendi haklar\u0131na sahip hayata kavu\u015fturmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclk\u00fcc\u00fcl\u00fck bir macera fikri de\u011fildir. T\u00fcrkiye’yi hi\u00e7bir zaman tehlikelere, risklere, maceralara s\u00fcr\u00fcklemeyecek bir yol \u00fczerinde bulunmay\u0131 esas kabul eder. \u0130lim, ak\u0131l ve tecr\u00fcbe \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ruhunu olu\u015fturur.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0III. Ahl\u00e2k\u00e7\u0131l\u0131k : \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

Manev\u00ee de\u011ferlerin ayaklar alt\u0131nda \u00e7i\u011fnendi\u011fi, insanlarda Allah korkusunun, ac\u0131ma duygusunun, vicdan muhasebesinin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, her ge\u00e7en g\u00fcn yozla\u015fan ve \u00e7\u00f6z\u00fclen sadece, maddeye \u00f6nem veren bir toplum yap\u0131s\u0131ndan; birbirini seven sayan, be\u015fer\u00ee ili\u015fkilerde ahl\u00e2kl\u0131 ve faziletli, maneviyatta en y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir toplum olarak en y\u00fcksek moralle kalk\u0131nma davas\u0131na ko\u015fabilmek i\u00e7in gerekli olan ahlak\u00e7\u0131l\u0131k ilkesi , T\u00fcrk milletinin ruhuna \u00f6rf ve \u00e2detlerine uygun y\u00fcksek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumay\u0131 ve geli\u015ftirmeyi \u00f6ng\u00f6ren esaslara dayan\u0131r .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00fcphesiz ahlak\u00e7\u0131l\u0131k \u00e7ok \u00f6nemli bir prensiptir. Ahl\u00e2k herkesin esas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ahl\u00e2k\u0131 olmayan bir toplumun hi\u00e7bir i\u015fi ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz ve o toplumda hi\u00e7bir \u015fey yolunda gitmez. Fakat ahlak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m temeller vard\u0131r. Bizim ahlak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n dayanaca\u011f\u0131 temeller \u015funlard\u0131r: T\u00fcrk ahl\u00e2k\u0131, T\u00fcrk geleneklerine, T\u00fcrk ruhuna, T\u00fcrk milletinin inan\u00e7lar\u0131na uygun olacakt\u0131r. T\u00fcrk ahl\u00e2k\u0131 hi\u00e7bir zaman tabiat kanunlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olmayacak, tabiat kanunlar\u0131yla da ba\u011fda\u015fan birtak\u0131m temellere dayanm\u0131\u015f bir ahl\u00e2k olacakt\u0131r. T\u00fcrk milletinin ya\u015famas\u0131na zararl\u0131 olacak kaideler T\u00fcrk ahlak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer alamaz.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0IV. \u0130limcilik \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

“\u0130lim \u00c7in’de de olsa aray\u0131n\u0131z” d\u00fcsturunun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir \u00e2limler ordusu yeti\u015ftirmeyi gaye edinecek en k\u0131sa zamanda, en k\u0131sa yoldan muas\u0131r milletler seviyesinin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kma \u00fclk\u00fcs\u00fc yolundaki gayretlerde m\u00fcspet ilimlere olan ihtiyac\u0131n bir ifadesi olarak ilimcilik, olaylar\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n yarg\u0131lardan ve art d\u00fc\u015f\u00fcncelerden s\u0131y\u0131rarak ilim mantalitesiyle incelemek ve giri\u015filecek her \u00e7e\u015fit faaliyette ilmi \u00f6nder yapma prensibidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

V. Toplumculuk :<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir yandan “Kom\u015fusu a\u00e7ken tok yatan bizden de\u011fildir” inanc\u0131yla, di\u011fer yandan milletimizin “Devlet Baba” gelene\u011fi i\u00e7erisinde toplumun her ferdini g\u00f6zetip, “Da\u011fda kaybolan koyundan sorumluluk duymak” felsefesi ile insan\u0131m\u0131za yakla\u015fman\u0131n ve kucaklaman\u0131n yolu olarak ifade edilen toplumculuk, her \u00e7e\u015fit faaliyetin toplum yarar\u0131na olacak \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. \u00dc\u00e7 ayr\u0131 b\u00f6l\u00fcmde izah edilebilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

a- \u00d6zel Te\u015febb\u00fcs: Toplumun kalk\u0131nmas\u0131nda \u00f6zel te\u015febb\u00fcs desteklenip, himaye edilecektir. Ancak bu konuda i\u015f verenle i\u015f\u00e7inin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve bu iki taraf\u0131n m\u00fcnasebetlerinin milletin zarar\u0131na olmayacak \u015fekilde kontrol, tanzim ve nezaret alt\u0131nda bulundurulmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

b- K\u00fc\u00e7\u00fck Sermayelerin Birle\u015fmesi : Memleketimizde yap\u0131lmas\u0131 icap eden b\u00fcy\u00fck i\u015flerin ba\u015far\u0131lmas\u0131 i\u00e7in halk\u0131n elindeki k\u00fc\u00e7\u00fck tasarruflar te\u015fvik edilerek devlet taraf\u0131ndan tanzim ve organize edilerek halk\u0131n sermayedar olaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck ekonomik te\u015febb\u00fcslere giri\u015filmesini gaye edinen bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

c- Sosyal Yard\u0131m ve G\u00fcvenlik Te\u015fkil\u00e2t\u0131 : T\u00fcrk milletini i\u00e7ine alacak bir sosyal yard\u0131mla\u015fma ve g\u00fcvenlik te\u015fkil\u00e2t\u0131 meydana getirmek g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k ve adalet g\u00fcvenlinin sa\u011flanmas\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen di\u011fer bir i\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0VI. K\u00f6yc\u00fcl\u00fck: \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

\u0130leri ve modern bir tar\u0131m seviyesine ula\u015fm\u0131\u015f her t\u00fcrl\u00fc sanayi imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n tahsis edilerek tar\u0131m sanayi yap\u0131s\u0131na kavu\u015fmu\u015f; devletin her t\u00fcrl\u00fc hizmetlerinden yararlan\u0131lmak suretiyle yokluk ve sefaleti yenerek milletin sosyal dilimleri i\u00e7erisinde l\u00e2y\u0131k oldu\u011fu yeri alacak k\u00f6yc\u00fcl\u00fck ilkesi geli\u015ftirilmi\u015ftir. K\u00f6yl\u00fcn\u00fcn tefecilerin elinden kurtar\u0131lmas\u0131 ve ihtiyac\u0131 olan kredi ve di\u011fer yard\u0131mlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kooperatifle\u015fmeyi hedef al\u0131r. Bilhassa orman b\u00f6lgesinde ya\u015fayan k\u00f6yl\u00fcleri \u00f6ncelikle ve h\u0131zla refaha kavu\u015fturmak amac\u0131n\u0131 g\u00fcder.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0VII. H\u00fcrriyet\u00e7ilik ve \u015eahsiyet\u00e7ilik: \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

Ki\u015fi ve toplum mutlulu\u011funu engelleyici b\u00fct\u00fcn tesirleri y\u0131karak h\u00fcrriyetleri sa\u011flama ve korumay\u0131 devletin as\u0131l g\u00f6revi sayan bir anlay\u0131\u015fla zulme, bask\u0131ya, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye, g\u00fcd\u00fcml\u00fc toplum olmaya kar\u015f\u0131 insan \u015feref ve haysiyetini temel hak ve h\u00fcrriyetleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi, inan\u00e7lar\u0131 serbest\u00e7e ya\u015famay\u0131 ilke edinen bir zihniyet i\u00e7erisinde h\u00fcrriyet\u00e7ilik ve \u015fahsiyet\u00e7ilik ilkesi geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Burada bahsedilen “H\u00fcrriyet” Birle\u015fmi\u015f Milletler Anayasas\u0131’nda yaz\u0131l\u0131 olan b\u00fct\u00fcn h\u00fcrriyetlerin sa\u011flanmas\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (S\u00f6z, vicdan, yaz\u0131, bilim h\u00fcrriyeti, sosyal, ekonomik h\u00fcrriyet.)<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0VIII. Geli\u015fmecilik ve Halk\u00e7\u0131l\u0131k: \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

Mill\u00ee \u015fahsiyeti koruyarak kesintisiz bir olgunla\u015fma, ilerleme ve y\u00fccelme \u00fclk\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde halk\u0131n menfaatlerini en geni\u015f \u015fekilde ve ayn\u0131 y\u00f6ntemle y\u00f6netim ve denetim imk\u00e2nlar\u0131 tan\u0131yarak egemenli\u011fin ger\u00e7ek sahibi ve kayna\u011f\u0131 olan T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n her iyi \u015feye l\u00e2y\u0131k oldu\u011fu inanc\u0131 i\u00e7inde geli\u015fmecilik ve halk\u00e7\u0131l\u0131k ilkesi geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu ilke; elde edilenle yetinmemek ve daima daha ilerisini istemek ve bunu elde etmek i\u00e7in gayret g\u00f6stermek \u015fuurudur. Ancak bu gayret ve \u00e7abalarda T\u00fcrk milletinin tarihinden, mill\u00ee benli\u011finden ve k\u00f6k\u00fcnden kopmadan y\u00fckselmek ve ilerlemek esas gayedir. Yap\u0131lacak her i\u015fte halka do\u011fru halkla beraber olmay\u0131 ilerlemenin ve y\u00fckselmenin vazge\u00e7ilmez bir prensibi olarak kabul eder.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0IX. End\u00fcstricilik ve Teknik\u00e7ilik: \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

\u00dclkemizi en k\u0131sa zamanda ve en k\u0131sa yoldan bir bilgi toplumu h\u00e2line getirerek en yeni teknolojileri ara\u015ft\u0131ran, bulan, elde eden bir toplum olarak d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinin yan\u0131nda \u015ferefli yerini almas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak sanayile\u015fmeyi, teknolojik kalk\u0131nmay\u0131 ba\u015farmak ve hi\u00e7bir zaman l\u00e2y\u0131k bulmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z “geli\u015fmekte olan \u00fclkeler” s\u0131n\u0131f\u0131ndan kurtularak “geli\u015fmi\u015f, kalk\u0131nm\u0131\u015f, end\u00fcstri \u00f6tesi toplum” gibi s\u0131n\u0131flara bir an \u00f6nce eri\u015fmesini temin gayesiyle ifade olunur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’ye g\u00f6re “Devlet b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcn olan milletin te\u015fkilatlanm\u0131\u015f h\u00e2lidir\u201d. Bu te\u015fkilatlanmay\u0131 en iyi bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirecek olan da “mill\u00ee devlet”tir. Mill\u00ee devlet ise \u015fu \u015fekilde ifade edilmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Birinci anlamda mill\u00ee devlet, devletin tek ve ayn\u0131 milletten kuruldu\u011funu ifade eder. Mill\u00ee devlet fikri ile milliyet\u00e7ilik hukuk\u00ee bir anlam kazan\u0131r. T.C. mill\u00ee bir devlettir. Bir milletin kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z devletini kurmas\u0131na, ona kendi ad\u0131n\u0131, \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc ve \u00f6zelliklerini vermesine mill\u00ee devlet ad\u0131 verilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mill\u00ee devlet emperyalizme kar\u015f\u0131 olup, devletlerin e\u015fitli\u011fi ilkesine inan\u0131r. Mill\u00ee devletin g\u00f6revi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 milletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmek, onu korumak ve y\u00fcceltmektir. Mill\u00ee devlet, \u00fclke ve milleti b\u00f6lmek isteyen her davran\u0131\u015f\u0131 yok etmek zorundad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci anlamda mill\u00ee devlet; devletin kendisini meydana getiren milletin b\u00fct\u00fcn fertlerini ve sosyal dilimlerini kucaklamak, onlara e\u015fit bir \u015fekilde hizmet etmektir. Bu anlamda mill\u00ee devlet, bir hizmet ve refah devletidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mill\u00ee devlette, devleti y\u00f6neten, iktidara sahip olan milletin b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Milletin \u00fcst\u00fcnde hi\u00e7bir fert, z\u00fcmre veya s\u0131n\u0131f, devleti y\u00f6netemez .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin 1977 se\u00e7im beyannamesinde mill\u00ee devletten \u015f\u00f6yle s\u00f6z edilmektedir. “Ancak g\u00fc\u00e7l\u00fc, dinamik, etkili bir devlettir ki, h\u0131zl\u0131 ve ger\u00e7ek\u00e7i bir kalk\u0131nmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Bizim anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda iktisad\u00ee ve manev\u00ee kalk\u0131nman\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc, motoru ve mimar\u0131, mill\u00ee devlettir”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin \u00e7e\u015fitli yay\u0131nlar\u0131nda s\u0131n\u0131f s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131lmamaya \u00f6zen g\u00f6sterilerek toplumun alt\u0131 sosyal s\u0131n\u0131fa ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilir. \u0130\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc, esnaf, memur, i\u015fveren ve serbest meslek sahiplerini kapsayan bu dilimlerden her birine devlet e\u015fit bir \u015fekilde muamele etmelidir. Ayr\u0131ca Meclis de bu alt\u0131 sosyal s\u0131n\u0131f\u0131n temsilcilerinden olu\u015facakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 reddeden MHP “mill\u00ee” ya da “siyas\u00ee demokrasi” diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir sistemi benimsemi\u015ftir. Siyas\u00ee demokrasi, siyas\u00ee h\u00fcrriyetler rejimidir. Siyas\u00ee demokrasi milletin b\u00fct\u00fcn fertlerinin siyas\u00ee kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131na, siyas\u00ee organlara (parl\u00e2mento, belediye, vs.)  Se\u00e7me ve se\u00e7ilme \u015feklinde kat\u0131l\u0131r. Parl\u00e2mento siyas\u00ee temsil organ\u0131 oldu\u011fundan, ger\u00e7ek siyas\u00ee demokrasiden bahsedebilmemiz i\u00e7in parl\u00e2mentoda milleti meydana getiren b\u00fct\u00fcn sosyal dilimlerin temsil edilmesi gerekir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP, tek bir Meclisin \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f bir ba\u015fkan\u0131n bulundu\u011fu bir ba\u015fkanl\u0131k sistemi \u00f6nermekteydi. “\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z kuvvetli, adil ve h\u0131zl\u0131 icra \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in icra g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tek elde toplanmas\u0131 gerekir. \u0130cra, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve Ba\u015fbakanl\u0131k olarak ikiye b\u00f6l\u00fcnemez. T\u00fcrk tarih felsefesi ve t\u00f6resinde icra organ\u0131 hi\u00e7bir zaman b\u00f6l\u00fcnmemi\u015f tek bir ba\u015fkan taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fkan genel oy esas\u0131na g\u00f6re millet taraf\u0131ndan se\u00e7ilecek, b\u00f6ylece bizzat millete dayanan daha kuvvetli ve daha demokratik bir sistem meydana gelecektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Siyas\u00ee demokrasiyi tamamlayan “iktisad\u00ee demokrasidir”. T\u00fcrke\u015f “iktisad\u00ee demokrasiyi” bir milletin iktisad\u00ee meselelerde serbest\u00e7e oy sahibi olabilmesi, memleketin iktisad\u00ee kararlar\u0131na e\u015fit bir \u015fekilde kat\u0131labilmesi” bi\u00e7iminde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Mill\u00ee sekt\u00f6r \u201c\u00fcn kurulmas\u0131n\u0131 ve devletin ekonomik alana m\u00fcdahalesini zorunlu g\u00f6rmesine kar\u015f\u0131n “zamanla \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 bir karma ekonomiyi savunmu\u015ftur. Mill\u00ee sekt\u00f6rle kastedilen \u015fey; alt\u0131 sosyal dilimin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na, fabrikalara sahip olmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kacak “devlet sekt\u00f6r\u00fc” ve “\u00f6zel sekt\u00f6r \u201cden ba\u015fka bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sekt\u00f6rd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sendika kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan MHP’nin sendika kurma konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc T\u00fcrke\u015f, “Her i\u015f kolunda tek ve mecburi \u00fcyeli\u011fe dayanan sendikac\u0131l\u0131\u011f\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fck\u201d diye \u00f6zetlemi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7i Hareket, her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine kar\u015f\u0131d\u0131r. Sermayenin eme\u011fi s\u00f6m\u00fcrmedi\u011fi sermaye ve eme\u011fi mill\u00ee menfaatler i\u00e7inde dengeleyen bir d\u00fczen taraftar\u0131d\u0131r. Emek ve sermaye birbirini yok eden, birbiriyle m\u00fccadele eden iki d\u00fc\u015fman unsur de\u011fil, birbirini tamamlayan iki karde\u015f unsur olarak ele al\u0131nmaktad\u0131r. Mill\u00ee kalk\u0131nman\u0131n ekonomik, geli\u015fmenin h\u0131zla dengeli ve adil bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015febilmesi ancak emek sermaye b\u00fct\u00fcnle\u015fmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. MHP yabanc\u0131 sermayeye kar\u015f\u0131 olmakla birlikte kalk\u0131nman\u0131n tasarruf ve yapt\u0131r\u0131m unsurlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere bir i\u015f\u00e7i tasarruf ve yat\u0131r\u0131m sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sosyal ve iktisad\u00ee alanda dikkati \u00e7eken bir di\u011fer yakla\u015f\u0131m da “Tar\u0131m Kentleri” politikas\u0131d\u0131r. Tar\u0131m kentleri birden \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim birimlerinin (K\u00f6y, mezra gibi) bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde co\u011frafi ve iktisad\u00ee \u015fartlara g\u00f6re belirlenecek ve en az\u0131ndan temel kamu hizmetlerinin (idar\u00ee, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim vs.) d\u00fczenli ve yeterli olarak g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilece\u011fi merkezler olu\u015fturmak fikrine dayanmaktad\u0131r. Ta\u015frada refah\u0131 ve geli\u015fmeyi sa\u011flaman\u0131n bir yolu olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen “Tar\u0131m Kentleri Projesi\u2019nin \u015fehir hayat\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyecek bir taraf\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Projenin uygulanmas\u0131n\u0131n tabi\u00ee sonucu olarak h\u0131zl\u0131 ve d\u00fczensiz \u015fehirle\u015fme sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc kolayla\u015facakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ta\u015frada tar\u0131m kentlerinin geli\u015fmesi \u015fehre g\u00f6\u00e7 ihtiyac\u0131n\u0131 azaltacakt\u0131r. Bu konu 1970’lerin CHP y\u00f6netimince “K\u00f6y Kent” 1990’larda DYP-CHP koalisyon h\u00fck\u00fcmetince “Merkez K\u00f6yler” ad\u0131 alt\u0131nda tekrar g\u00fcndeme getirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00f6ylerin kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in devletin yard\u0131m\u0131 yan\u0131nda kurulacak olan K\u00f6y Yat\u0131r\u0131m ve Tasarruf Sendikalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck yararlar sa\u011flayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, di\u011fer taraftan k\u00f6ylerin ekonomik kalk\u0131nmas\u0131nda vas\u0131ta olabilecek ikinci bir yol olarak toprak reformunun tatbiki ve kooperatiflerin hayata ge\u00e7irilmesi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Toprak reformu ile par\u00e7alanm\u0131\u015f tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n birle\u015ftirilmesi sa\u011flanacak, ayr\u0131ca topra\u011f\u0131 az veya hi\u00e7 olmayan k\u00f6yl\u00fclere toprak verilecektir. Kurulacak K\u00f6y Tar\u0131m Kooperatifleri ile tar\u0131m i\u015fletmecili\u011finde gerekli olan teknik ara\u00e7lar ve krediler da\u011f\u0131t\u0131lacakt\u0131r. Bu kooperatifler pazarlama g\u00f6revini de y\u00fcr\u00fcteceklerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi k\u00f6y ve k\u00f6yl\u00fcye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermektedir. N\u00fcfusumuzun b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan k\u00f6ylerimizin kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu politikalar olduk\u00e7a isabetlidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1977 se\u00e7imleri \u00f6ncesi 4 Haziran 1977’de radyoda yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada Alparslan T\u00fcrke\u015f “T\u00fcrkiye’yi … k\u0131sa zamanda d\u00fcnyan\u0131n en ileri milleti h\u00e2line getirmenin m\u00fccadelesini vermekte olan MHP, 100 milyona ula\u015facak n\u00fcfusla zengin ve d\u0131\u015f T\u00fcrkleri kollayacak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir T\u00fcrkiye’yi hedef olarak g\u00f6stermekteydi. MHP uluslar aras\u0131 anla\u015fmalara sad\u0131k oldu\u011funu s\u00f6ylemesine kar\u015f\u0131n “Ortak Pazar” k\u00f6leli\u011fine gerek ekonomik, gerek siyas\u00ee nedenlerden dolay\u0131, kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015fti. T\u00fcrk\u00e7\u00fc milliyet\u00e7i niteli\u011fin bir ba\u015fka sonucu T\u00fcrk t\u00f6relerinin, geleneklerinin korunmas\u0131na verilen \u00f6nemde kendini g\u00f6sterir. “<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Din konusuyla ilgili olarak MHP \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri ileri s\u00fcrmektedir. “Biz vicdanlar\u0131n h\u00fcr olaca\u011f\u0131 din ve mezhep \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bahis konusu edilmeden mill\u00ee b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flayacak ger\u00e7ek l\u00e2ikli\u011fi savunuyoruz. Devletimiz Anayasam\u0131za g\u00f6re l\u00e2iktir. Milliyet\u00e7i Hareket din ve vicdan h\u00fcrriyetinin bask\u0131dan azade olmas\u0131n\u0131 dinin devlete, devletin de dine m\u00fcdah\u00e2le etmemesini savunur. L\u00e2ikli\u011fin anlam\u0131 budur, h\u00fcr ve meden\u00ee \u00fclkelerde de tatbiki b\u00f6yledir .Din ve vicdan h\u00fcrriyetini savunan MHP; l\u00e2ikli\u011fi din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmemekle herhangi bir ama\u00e7la dinsel duygular\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP program\u0131nda il\u00e2n etti\u011fi temel hedeflere ula\u015fmada temel g\u00f6r\u00fc\u015f ve kabullerine uygun olarak insan\u0131m\u0131z\u0131n e\u011fitimini, hayata haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 ve toplum i\u00e7inde yerini almas\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle ele almakta ve bunu mill\u00ee varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n devam\u0131 ve y\u00fccelmesinin teminat\u0131 olarak g\u00f6rmektedir .<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0MHP'nin e\u011fitim politikas\u0131 iki amaca y\u00f6nelmektedir: \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

A – E\u011fitimin millile\u015fmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B – E\u011fitimin modernle\u015fmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

E\u011fitimin millile\u015fmesi demek e\u011fitimin mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr ve gelenekleri gen\u00e7 nesillere benimsetmesi demektir. Bu gayeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek ba\u015fta dil, din, sanat, ahl\u00e2k olmak \u00fczere bir milletin k\u00fclt\u00fcrel geleneklerini gen\u00e7 nesillere ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmekle m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim sadece mill\u00ee k\u00fclt\u00fcr de\u011ferlerini gen\u00e7 nesillere benimsetmekle kalmamal\u0131, ayn\u0131 zamanda da gen\u00e7lerin \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetin (End\u00fcstri ve tekni\u011fin) talep etti\u011fi bilgi ve maharetlerle donatmal\u0131d\u0131r .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Din konusuyla ilgili olarak MHP \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri ileri s\u00fcrmektedir. “Biz vicdanlar\u0131n h\u00fcr olaca\u011f\u0131 din ve mezhep \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bahis konusu edilmeden mill\u00ee b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flayacak ger\u00e7ek l\u00e2ikli\u011fi savunuyoruz. Devletimiz Anayasam\u0131za g\u00f6re l\u00e2iktir. Milliyet\u00e7i Hareket din ve vicdan h\u00fcrriyetinin bask\u0131dan azade olmas\u0131n\u0131 dinin devlete, devletin de dine m\u00fcdah\u00e2le etmemesini savunur. L\u00e2ikli\u011fin anlam\u0131 budur, h\u00fcr ve meden\u00ee \u00fclkelerde de tatbiki b\u00f6yledir .Din ve vicdan h\u00fcrriyetini savunan MHP; l\u00e2ikli\u011fi din d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6rmemekle herhangi bir ama\u00e7la dinsel duygular\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP program\u0131nda il\u00e2n etti\u011fi temel hedeflere ula\u015fmada temel g\u00f6r\u00fc\u015f ve kabullerine uygun olarak insan\u0131m\u0131z\u0131n e\u011fitimini, hayata haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 ve toplum i\u00e7inde yerini almas\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle ele almakta ve bunu mill\u00ee varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n devam\u0131 ve y\u00fccelmesinin teminat\u0131 olarak g\u00f6rmektedir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin N\u00fcfus Politikas\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin N\u00fcfus Politikas\u0131 da hayli ilgi \u00e7ekici hususlar veya g\u00f6r\u00fc\u015fler ihtiva eder; \u00c7e\u015fitli ne\u015friyatlar\u0131nda n\u00fcfus kontrol\u00fcne emperyalizmin bir oyunu olarak bakm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizin, y\u00fcz hatta iki y\u00fcz milyon insan\u0131 besleyebilece\u011fini savunmu\u015ftur. Milletler aras\u0131 politikada bir devletin kuvvetini g\u00f6steren \u00fc\u00e7 unsurun \u00fclke b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ekonomik kalk\u0131nma ve n\u00fcfus \u00e7oklu\u011fu oldu\u011funu belirten parti, \u00fclkemizin yeteri b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla n\u00fcfusunun art\u0131\u015f\u0131yla, T\u00fcrkiye’nin d\u00fcnya politikas\u0131nda \u00f6nemli bir yer i\u015fgal edece\u011fine inan\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7o\u011falan n\u00fcfusla iktisad\u00ee politika iyi de\u011ferlendirildi\u011fi takdirde kalk\u0131nma h\u0131z\u0131m\u0131z\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 iddia eder. Aile pl\u00e2nlamas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda gerekli d\u00fczenlemeler yapmay\u0131 hedef edinen MHP, k\u00fcrtaj ve insan v\u00fccuduna zarar verecek her t\u00fcrl\u00fc olumsuz uygulamalar\u0131n da kar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP kuraca\u011f\u0131 devlette tehlikeye u\u011frayan herkese ne olursa olsun insan haysiyetine yara\u015f\u0131r, asgar\u00ee gelir garantisi ve azam\u00ee sa\u011fl\u0131k garantisi tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bunlar “mill\u00ee sosyal sigorta” ve “mill\u00ee sa\u011fl\u0131k hizmeti te\u015fkilatlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin fikir sisteminde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yere sahip olan “g\u00fc\u00e7l\u00fc iktidar” ve “mill\u00ee devlet” kavramlar\u0131 tarafl\u0131 ve kas\u0131tl\u0131 \u00e7evreler taraf\u0131ndan anlams\u0131z bir \u015fekilde fa\u015fizm ile mukayese edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu de\u011ferlendirmelerde fa\u015fizmdeki anahtar kavram\u0131n ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na devlet olgusu oldu\u011fu g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir. Fa\u015fizme g\u00f6re; insanlar\u0131n haklar\u0131 devletin onlara verdiklerinden ibarettir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Vatanda\u015flar\u0131n can\u0131 da mal\u0131 da devletindir. Fa\u015fizmde vatanda\u015f devlet yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Devlet milletin ve onun hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc y\u00f6netir. Tek bir parti idareyi ele ge\u00e7irir. Bu parti asker\u00ee disipline t\u00e2bidir. Devlet bir \u015fefin elindedir . MHP fikriyat\u0131nda ise devlet millet i\u00e7in vard\u0131r ve devleti yaratan millet ger\u00e7e\u011fidir, mill\u00ee birlik bilincidir . Parti program\u0131nda bu konuyu do\u011frulayan \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015flere yer verilir:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Milletimiz i\u00e7in “millet” ve “devlet” kararlar\u0131 ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn iki asl\u00ee unsurudur. “Millet” olarak var olabilmek temel hedeftir Bunun yeg\u00e2ne vas\u0131tas\u0131 ise kudretli bir devlettir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP, devral\u0131nan tarih\u00ee miras\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak devlet varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul ve il\u00e2n eder. Devletin, milletin duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve temay\u00fcllerini temsil etmesine, madd\u00ee ve manev\u00ee de\u011ferlerini i\u00e7 ve d\u0131\u015f tehditlere kar\u015f\u0131 korumas\u0131na, milletimizi mill\u00ee \u00fclk\u00fcler etraf\u0131nda birle\u015ftirmesine kesinlikle inan\u0131r ve devleti, milletin hizmetinde g\u00f6r\u00fcr. Devleti y\u00f6netenlerin kendilerini milletimizden \u00fcst\u00fcn ve milletimizi g\u00fcd\u00fclen s\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6rmelerini de a\u00e7\u0131k\u00e7a reddeder . Sadece bu c\u00fcmle bile fa\u015fizmin diktat\u00f6rl\u00fck vasf\u0131na kar\u015f\u0131 olu\u015fun bir ifadesidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP “devlet-millet” z\u0131tla\u015fmas\u0131n\u0131 de\u011fil “devlet-millet” b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini savunur. Milletimizin ve vatan\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131n\u0131; h\u00fcrriyet, bar\u0131\u015f, karde\u015flik ve refah\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131, yaln\u0131zca milletin hizmetk\u00e2r\u0131 kudretli ve fakat adil, her t\u00fcrl\u00fc anar\u015fiyi ter\u00f6rle de\u011fil, insan\u00ee ve mill\u00ee politikalarla ortadan kald\u0131ran, insan haklar\u0131na kesin sayg\u0131l\u0131, mill\u00ee demokratik hukuk devleti ile sa\u011flanabilece\u011fine inan\u0131r .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin toplumu alt\u0131 sosyal dilime ay\u0131rmas\u0131 ve iktidar\u0131n bu alt\u0131 meslek grubunu kendi g\u00f6r\u00fc\u015fleri do\u011frultusunda “korparasyonlar” bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctleyerek \u00fclkeyi y\u00f6netmeyi ama\u00e7lamas\u0131, toplumu ayn\u0131 anda hem par\u00e7alama hem de birle\u015ftirme i\u015flevini \u00fcstlendi\u011finin g\u00f6zlenmesi  fa\u015fizme benzetilmesine sebebiyet verebilmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin toplumu alt\u0131 sosyal dilime ay\u0131r\u0131rken bunu s\u0131n\u0131fsal bir yakla\u015f\u0131mla ger\u00e7ekle\u015ftirmemi\u015ftir. Burada ama\u00e7 toplumda var olan her meslek grubunun parl\u00e2mentoda temsilini sa\u011flamakt\u0131r. Sadece belli bir grubun (i\u015f\u00e7i, sermayedar vs.) s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmay\u0131p t\u00fcm toplumun \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumay\u0131 g\u00f6rev bilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fizmin en \u00f6nemli vas\u0131flar\u0131ndan biri kad\u0131n aleyhtar\u0131 bir rejim olmas\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik g\u00f6sterir ve kad\u0131nlar\u0131 hor g\u00f6r\u00fcr. Oysa MHP program\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde b\u00f6yle bir niteli\u011fe kesinlikle rastlanamamaktad\u0131r. MHP, “Kad\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 savunmak ve kad\u0131n\u0131 erke\u011fi ile beraber sayg\u0131 g\u00f6ren bir varl\u0131k olarak korumak gerekti\u011fine\u201d inanmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP hem fa\u015fizmi hem de nasyonal sosyalizmi reddeder. Tek partici, \u0131rk\u00e7\u0131, antidemokratik ve kapitalist olmalar\u0131 bu rejimleri demokratik milliyet\u00e7ilikten ay\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik milliyet\u00e7ilik, h\u00fcr se\u00e7imlere, \u00e7ok partili sisteme, demokrasiye, mill\u00ee iradeye ve T\u00fcrk milletine has bir toplumculu\u011fa inan\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP, \u0131rk\u00e7\u0131 ve Turanc\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle ele\u015ftirilmi\u015ftir. Ele\u015ftiriler kar\u015f\u0131s\u0131nda verilen cevap ise \u015f\u00f6yledir: T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikri bir k\u00fclt\u00fcr hareketi oldu\u011fu i\u00e7in \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, halka dayand\u0131\u011f\u0131, halk\u0131n mill\u00ee ve manev\u00ee de\u011ferlerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc otoriter rejimleri reddeder.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Erdo\u011fan Tezi\u00e7, “Bat\u0131 taklit\u00e7ili\u011fine ya da yabanc\u0131lar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 re\u00e7etelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken mill\u00ee b\u00fcnyemize uymayan parl\u00e2menter sistem yerine ba\u015fkanl\u0131k sistemi \u00f6nerdi\u011fini, bu sistemin ilk kez kapitalist bir \u00fclke olan ABD’de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ancak bu \u00fclkede uygulanabildi\u011fini\u201d iddia ederek MHP’nin “ba\u015fkanl\u0131k sistemi” konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini ele\u015ftirmektedir. Tezi\u00e7’in yanl\u0131 bir \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan bu tenkidinden, T\u00fcrk tarihini lisans seviyesinde dahi idrak edemedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. “Ba\u015fkan” kelimesi ve kavram\u0131 T\u00fcrkler taraf\u0131ndan 11. y\u00fczy\u0131ldan itibaren bilinmekte ve kullan\u0131lmaktayd\u0131. T\u00fcrk tarihinde bug\u00fcnk\u00fc modern manada bir “ba\u015fkanl\u0131k sisteminden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn olmamakla birlikte, “hakan, sultan, padi\u015fah, ba\u015fkan” gibi ad\u0131 her ne olursa olsun devletin ba\u015f\u0131nda bulunan \u015fah\u0131s hi\u00e7bir d\u00f6nemde sorumsuz olmam\u0131\u015ft\u0131r. Kurultay, Kenge\u00e7 Meclisi, T\u00f6re gibi \u00e7o\u011fulcu sistemi hat\u0131rlatan m\u00fcesseseler ile padi\u015fah iradesi hemen hemen her d\u00f6nemde s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca T\u00fcrklerde ba\u015fa ge\u00e7en hakan veya sultan daima milletine hizmet etmek i\u00e7in vard\u0131r. Bu davran\u0131\u015f bi\u00e7imi T\u00fcrk devlet anlay\u0131\u015f\u0131nda daima mevcut olmu\u015f ve bir gelenek olarak yerle\u015fmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak t\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015f ve ele\u015ftiriler ne \u015fekilde olursa olsun Milliyet\u00e7i Hareket Partisi prensipleri ve ideolojisi ile bir realitedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP \u00f6zellikle gen\u00e7lik kesiminde yayg\u0131n bir bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015ftir. Partinin yanda\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fc olan “\u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131” en \u00f6nemli te\u015fkil\u00e2t\u0131d\u0131r.1965’ten sonra partinin gen\u00e7lik kollar\u0131 “\u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 Derne\u011fi” ad\u0131 alt\u0131nda te\u015fkilatlanmaya ba\u015flad\u0131. 1978 y\u0131l\u0131nda Ankara Valili\u011fi, \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulununca dernek feshedilip yerine \u00dclk\u00fcc\u00fc Gen\u00e7lik Dernekleri kuruldu. Bu dernek, 1980 y\u0131l\u0131nda faaliyetlerini durdurmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP, gen\u00e7likten ba\u015fka \u00e7e\u015fitli toplumsal kesimleri kapsayan bir dizi \u00fclk\u00fcc\u00fc kurulu\u015f olu\u015fturmu\u015ftu. Milliyet\u00e7i \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131, \u00dclk\u00fcc\u00fc Polisler Derne\u011fi, \u00dclk\u00fcc\u00fc Kamu G\u00f6revlileri G\u00fc\u00e7 birli\u011fi Derne\u011fi, \u00dclk\u00fcc\u00fc \u00d6\u011fretmenler Birli\u011fi Derne\u011fi, \u00dclk\u00fcc\u00fc Esnaf ve Sanatk\u00e2rlar Derne\u011fi, \u00dclk\u00fcc\u00fc K\u00f6yl\u00fcler Derne\u011fi gibi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin resm\u00ee organ\u0131 Herg\u00fcn gazetesi ve onu destekleyen di\u011fer gazeteler ise Ortado\u011fu, Bayrak ve Milet\u2019tir. MHP’yi destekleyen dergiler ise \u015funlard\u0131r: T\u00f6re, Devlet, Bozkurt, Ocak, Gen\u00e7 Arkada\u015f, \u00dclk\u00fc Tek, Yi\u011fit K\u00f6yl\u00fcm, Mill\u00ee Hareket, T\u00fcrkiye ve D\u00fcnya vb. .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1970-1980 D\u00f6neminde MHP’nin Siyas\u00ee Faaliyetleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1969 se\u00e7imlerinden sonra \u00fclkedeki tansiyonun yava\u015f yava\u015f y\u00fckseldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130ktidarda olan Adalet Partisi i\u00e7erisinde de toplumsal yap\u0131dan kaynaklanan \u00f6nemli bir bunal\u0131m olu\u015fuyordu. Sonralar\u0131 Demokratik Parti olay\u0131na yol a\u00e7acak bu bunal\u0131m 1970 b\u00fct\u00e7e oylamas\u0131nda kendini g\u00f6stermi\u015f ve Demirel’in b\u00fct\u00e7esi kendi partisinin milletvekillerinin ret oyu ile kabul edilmemi\u015ftir. \u0130zlenen ekonomik politikalar sonucunda pahal\u0131l\u0131k ba\u015f g\u00f6stermi\u015f, petrol krizi, \u00f6\u011frenci eylemleri, silahl\u0131 hareketler vb. olaylar \u00fclkeyi yeniden bir darbenin e\u015fi\u011fine s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7ta 12 Mart 1971’de Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131 ve Kuvvet Komutanlar\u0131, Cumhurba\u015fkan\u0131 ve Meclis Ba\u015fkanlar\u0131na ortak bir muht\u0131ra vererek “12 Mart Rejimi” diye an\u0131lan d\u00f6nemi ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1971-1973 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda partiler \u00fcst\u00fc h\u00fck\u00fbmetlerin faaliyetlerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Geli\u015ftirilen form\u00fcle g\u00f6re CHP’den istifa ederek ve partiler \u00fcst\u00fc bir ba\u015fbakan olarak g\u00f6revlendirilen Nihat Erim 5’i AP’li, 3’\u00fc CHP’li, 1\u2019i MHP\u2019li 8 siyaset\u00e7i ile kabineyi kurmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nihat Erim, ikinci h\u00fck\u00fbmetini 11 Aral\u0131k 1971 g\u00fcn\u00fc kurmu\u015f ancak 22 May\u0131s 1972 tarihine kadar 5 ay devam edebilmi\u015fti. \u00dclkeyi kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerle y\u00f6netmek isteyen Nihat Erim’in bu iste\u011fi parl\u00e2mentoda kabul g\u00f6rmeyince Erim g\u00f6revinden istifa etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Daha sonra Ferit Melen ve Naim Talu h\u00fck\u00fbmetlerini g\u00f6rmekteyiz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Naim Talu h\u00fck\u00fbmeti bir ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fbmetidir. AP ve CGP koalisyonundan olu\u015fur ve hedefi \u00fclkeyi genel se\u00e7imlere g\u00f6t\u00fcrmektir. Muhalefette ise CHP’nin yan\u0131 s\u0131ra MSP, DP, TBP, MP ve MHP yerlerini almaktayd\u0131lar. 12 Mart d\u00f6neminden sonra siyasete d\u00f6n\u00fc\u015f 14 Ekim 1973 se\u00e7imleriyle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re; CHP oylar\u0131n %33’\u00fcn\u00fc alarak 185 milletvekilli\u011fi \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131r. MHP ise oy oran\u0131n\u0131 %3,4’e, milletvekili say\u0131s\u0131n\u0131 da birden \u00fc\u00e7e y\u00fckseltmi\u015ftir. MHP listesinden milletvekili se\u00e7ilenler Alparslan T\u00fcrke\u015f, Mustafa Kemal Erkovan ve Ali Fuat Ey\u00fcpo\u011flu’dur. MHP y\u00f6netiminin bu se\u00e7imlerde Mecliste grup kurma beklentisi olmas\u0131na ra\u011fmen bu hedefe ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu se\u00e7imlerden sonra hi\u00e7bir partiye tek ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fbmeti kurma imk\u00e2n\u0131 do\u011fmad\u0131\u011f\u0131ndan uzun pazarl\u0131k d\u00f6nemi ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7ta 26 Ocak 1974’te CHP ile MSP, B\u00fclent Ecevit’in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir karma h\u00fck\u00fbmet kurabilmi\u015flerdir. Fakat K\u0131br\u0131s m\u00fcdahalesi sonras\u0131nda koalisyon ortaklar\u0131 aras\u0131nda \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131k B\u00fclent Ecevit’in istifas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu istifadan sonra g\u00fcvenoyu alamamas\u0131na ra\u011fmen Sadi Irmak yeni h\u00fck\u00fbmet kurulana kadar \u00fclkeyi y\u00f6netmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nihayet 31 Mart 1975’te Demirel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda kurulan Adalet Partisi, Mill\u00ee Sel\u00e2met Partisi, Cumhuriyet\u00e7i G\u00fcven Partisi ve Milliyet\u00e7i Hareket Partisi d\u00f6rtl\u00fcs\u00fcnden olu\u015fan ilk “Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fbmeti” 218’e kar\u015f\u0131 222 oyla g\u00fcvenoyu alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin siyas\u00ee arenada etkin rol oynamas\u0131 bu h\u00fck\u00fbmetin kurulmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. MHP Mecliste iki bakan ile temsil edilmi\u015ftir. Bu bakanlar; Alparslan T\u00fcrke\u015f ve Mustafa Kemal Erkovan’d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir s\u00fcre sonra partiler h\u00fck\u00fbmet icraatlar\u0131nda birbirlerinin aleyhine hareket etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u00dclkede hem ekonomik hem de sosyal durum k\u00f6t\u00fcye gitmekteydi. Enfl\u00e2syon yukar\u0131 t\u0131rman\u0131rken, ter\u00f6r olaylar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclmekteydi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1 May\u0131s 1977’de \u0130stanbul Taksim’deki kutlamalarda 37 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc ve bir\u00e7ok ki\u015finin yaralanmas\u0131 anar\u015fi olaylar\u0131n\u0131n t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli delilidir. Ter\u00f6r olaylardaki art\u0131\u015f 1977 se\u00e7imlerinin d\u00f6rt ay \u00f6ne al\u0131nmas\u0131na sebep olmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu ortam i\u00e7erisinde yap\u0131lan1977 se\u00e7imlerinde, CHP %41 oy oran\u0131 ile 213 milletvekili \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. MHP ise %6.4 oy oran\u0131 ile 16 milletvekili kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu milletvekilleri \u015funlard\u0131r; Alparslan T\u00fcrke\u015f, Necati G\u00fcltekin, \u0130hsan Kara\u00e7am, Mehmet Irmak, Tahir \u015ea\u015fmaz, Nevzat K\u00f6so\u011flu, Cengiz G\u00f6k\u00e7ek, Turan Ko\u00e7al, M.Yusuf \u00d6zba\u015f, Mehmet Do\u011fan, Ag\u00e2h Oktay G\u00fcner, \u0130hsan Kabaday\u0131, Sadi Somuncuo\u011flu, Ali G\u00fcrb\u00fcz, Faruk Demirtola, \u00d6mer \u00c7ak\u0131ro\u011flu ve Ali Fuat Ey\u00fcpo\u011flu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu sonu\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u00fck\u00fbmeti kurma g\u00f6revi Ecevit’e verilmi\u015ftir. Ecevit’in kurdu\u011fu az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fbmeti g\u00fcvenoyu alamay\u0131nca 22 Temmuz 1977’de AP, MSP ve MHP’den olu\u015fan II. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fbmeti kurulmu\u015ftur. Bu defa MHP kabinede be\u015f bakanl\u0131k elde etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin bakanlar\u0131 \u015funlard\u0131r; Alparslan T\u00fcrke\u015f, Sadi Somuncuo\u011flu, M.Oktay G\u00fcner, Cengiz G\u00f6k\u00e7ek ve G\u00fcn Sazak .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

II. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fbmeti gensoru ile d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen ilk h\u00fck\u00fbmet unvan\u0131na sahiptir. Daha sonra Ecevit’in kurmu\u015f oldu\u011fu h\u00fck\u00fbmet yine Ecevit’in istifas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve Demirel’in az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fbmeti kurulmu\u015ftur.  Bu h\u00fck\u00fbmetin kurulmas\u0131nda MSP ve MHP’nin b\u00fcy\u00fck deste\u011fi s\u00f6z konusudur. Yeni h\u00fck\u00fbmetin kurulmas\u0131na ra\u011fmen \u00fclkede istikrar sa\u011flanamam\u0131\u015f, siyas\u00ee bunal\u0131m da her ge\u00e7en g\u00fcn artm\u0131\u015f ve sonu\u00e7ta 12 Eyl\u00fcl darbesi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a012 Eyl\u00fcl Sonras\u0131nda Milliyet\u00e7i Hareket Partisi : \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

        Darbe ile birlikte devlet y\u00f6netimine el konulmu\u015f, yasama ve y\u00fcr\u00fctme yetkilerinin MGK taraf\u0131ndan kullan\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, k\u0131sa zamanda bakanlar kurulu kurularak y\u00fcr\u00fctme yetkisinin bu kurula b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131, her kademedeki siyas\u00ee faaliyet durdurulmu\u015f, parti ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131 ile TSK’nin koruma ve g\u00f6zetiminde belirli yerlerde ikamete tabi tutulmu\u015flar, parl\u00e2mento ve h\u00fck\u00fbmet feshedilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

13 Eyl\u00fcl 1980 tarihinde B\u00fclent Ecevit ile S\u00fcleyman Demirel Gelibolu Hamzakoy’da, Necmettin Erbakan ise \u0130zmir Uzun Ada\u2019da g\u00f6zetime al\u0131nd\u0131lar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bundan sonra AP’den 7, CHP’den 25, MHP’den 11, MSP’den 5 ki\u015fi de g\u00f6zetime al\u0131nd\u0131lar… MHP lideri Alparslan T\u00fcrke\u015f ise m\u00fcdahalenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc teslim olmu\u015f ve Uzunada’ya g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

27 Ekim 1980 tarih ve 2323 say\u0131l\u0131 kanunla faaliyetleri durdurulan siyas\u00ee partiler, 16 Ekim 1981 tarih ve 2533 say\u0131l\u0131 Siyas\u00ee Partilerin Feshine Dair Kanun ile t\u00fcmden feshedildi ve partilerin para dahil ta\u015f\u0131n\u0131r veya ta\u015f\u0131nmaz b\u00fct\u00fcn mal varl\u0131klar\u0131 hazineye devredildi. Ayn\u0131 yasa ile 13 Temmuz 1965 tarihli SPK’de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

29 Nisan 1981 tarihinde ise MHP hakk\u0131nda “Anayasal d\u00fczenin, cumhuriyet\u00e7ilik ve demokrasi ilkelerine ayk\u0131r\u0131 olarak devletin tek bir ki\u015fi taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi amac\u0131na y\u00f6nelik de\u011fi\u015ftirilmesine zor yoluyla kalk\u0131\u015fmak; T\u00fcrkiye ahalisini birbiri aleyhine silahland\u0131rarak toplu k\u0131y\u0131ma y\u00f6nlendirmek, toplu k\u0131y\u0131ma neden olmak, bu c\u00fcr\u00fcmlere kat\u0131lmak; TCK’nin 149 ve 146. maddelerinde yaz\u0131l\u0131 c\u00fcr\u00fcmleri, i\u015flemek i\u00e7in silahl\u0131 cemiyet olu\u015fturmak” vb. iddialar\u0131yla askeri savc\u0131l\u0131k\u00e7a, kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP ve \u00dclk\u00fcc\u00fc Kurulu\u015flar Davas\u0131 5 y\u0131l, 11 ay, 8 g\u00fcn s\u00fcrm\u00fc\u015f, 333 duru\u015fmaya sahne olmu\u015f ve 7 Nisan 1987’de neticelenmi\u015ftir. Ankara 1 Numaral\u0131 Asker\u00ee Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen 392 san\u0131kl\u0131 davada MHP lideri Alpaslan T\u00fcrke\u015f’e 11 y\u0131l, 1 ay, 10 g\u00fcn hapis cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Partinin genel idare kurulu \u00fcyelerinin tamam\u0131 beraat ederken 5 san\u0131k hakk\u0131nda idam cezas\u0131 verilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

150 san\u0131\u011f\u0131n beraat etti\u011fi davada 9 san\u0131k hakk\u0131nda m\u00fcebbet hapis, 219 san\u0131k hakk\u0131nda 6 y\u0131l il\u00e2 36 y\u0131l aras\u0131nda de\u011fi\u015fen hapis ve 6 san\u0131k hakk\u0131nda da g\u00f6revsizlik karar\u0131 verilmi\u015ftir. 3 san\u0131k hakk\u0131ndaki dava d\u00fc\u015ferken, 2 san\u0131k da yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda vefat etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131lama s\u00fcresi i\u00e7inde kalbinden rahats\u0131zlanan Alparslan T\u00fcrke\u015f 29 May\u0131s 1983’te Asker\u00ee Mevkii Hastanesine kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 4 y\u0131l, 5 ay, 28 g\u00fcn tutuklu kalan MHP lideri tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak bir g\u00fcn hapis cezas\u0131ndan sonra tahliye edilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda iddianamenin temel hareket noktas\u0131, MHP’de tecess\u00fcm eden T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikriyat\u0131n\u0131, fa\u015fizmin ve nasyonal sosyalizmin bir t\u00fcrevi gibi de\u011ferlendirme anlay\u0131\u015f\u0131yd\u0131. Bu hususa i\u015faret eden T\u00fcrke\u015f, “Devlet ve millet ad\u0131na g\u00f6rev ifa eden bir makamda bulunan ki\u015filerin milliyet\u00e7ilik fikrini su\u00e7lamalar\u0131 mill\u00ee birli\u011fi sabote edilmek istenen bu \u00fclkenin gelece\u011finde tahripk\u00e2r neticeler do\u011furacakt\u0131r.” de\u011ferlendirmesini yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca Alparslan T\u00fcrke\u015f 12 Eyl\u00fcl’le ilgili \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapmaktad\u0131r; “12 Eyl\u00fcl Hareketi’nin yap\u0131lmas\u0131na l\u00fczum yoktu, \u00fclkenin her yerinde s\u0131k\u0131y\u00f6netim il\u00e2n edilmi\u015fti. Bu \u015fartlar alt\u0131nda s\u0131k\u0131y\u00f6netim m\u00fcesseseleri hakk\u0131yla g\u00f6revini yapsayd\u0131, ter\u00f6r k\u0131sa zamanda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenirdi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

12 Eyl\u00fcl Hareketi’nin vatana, devlete kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yoktur. T\u00fcrk devletinin temel felsefesi olan milliyet\u00e7ili\u011fi ezmi\u015f, milliyet\u00e7ileri lekeli ve su\u00e7lu insanlar olarak g\u00f6stermi\u015f ve T\u00fcrk milletini ya\u015fatacak d\u00fc\u015f\u00fcnce olan T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fini korkulup, benimsenmemesi icap eden bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak insanlar\u0131n zihinlerine yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclk\u00fcc\u00fclere duyulan garazk\u00e2rl\u0131k dolay\u0131s\u0131yla, onlar\u0131 karalamak i\u00e7in Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi tabiri icat edilmi\u015f ve ilme ayk\u0131r\u0131 olan bu deyim Anayasa’ya ge\u00e7irilmi\u015ftir. Oysa Atat\u00fcrk’\u00fcn kendisi bile konu\u015fmalar\u0131nda “m\u00fcfrit milliyetperveriz” demekle hi\u00e7bir zaman Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi diye bir tabir kullanmam\u0131\u015ft\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Esas\u0131nda 12 Eyl\u00fcl mahkemelerinde yap\u0131lmak istenen farkl\u0131 bir milliyet\u00e7ili\u011fin kavramla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile MHP’nin temsil etti\u011fi milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n me\u015fruiyet zeminini yok etmektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeniden Partile\u015fme ve Muhafazak\u00e2r Parti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeni partilerin kuruldu\u011fu 1983’te MHP kadrolar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ANAP’ta, daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 da DYP’de yer ald\u0131lar. MHP’yi m\u00fcstakil olarak s\u00fcrd\u00fcrmek isteyen kadrolar ise 7 Temmuz 1983’te Muhafazak\u00e2r Parti’yi kurdular. MP’nin kurucular listesinde yer alan baz\u0131 isimler \u015funlard\u0131r; Mehmet Pamak, Ali Ko\u00e7, Ahmet Karaca, M. K\u00e2z\u0131m \u0130lkhan, Ahmet Ersen, Kemalettin Toros, Kani \u00d6zden, Ahmet \u00d6zsoy ve Sabahattin \u00c7ankaya.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin lideri Alpaslan T\u00fcrke\u015f’in manev\u00ee deste\u011fini de alan MP, \u00f6zellikle T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerini \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda toplamak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck gayret sarf etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Partinin ilk genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na Dan\u0131\u015fma Meclisindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile dikkat \u00e7eken Mehmet Pamak se\u00e7ilmi\u015ftir. Muhafazak\u00e2r Parti’nin kurulu\u015f dilek\u00e7esi \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’na verilirken ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda bulunan “Cumhuriyet\u00e7i” kelimesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n itiraz\u0131 \u00fczerine kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bas\u0131nda MP’nin kadro ve fraksiyon itibariyle MHP’nin devam\u0131 oldu\u011fu \u015feklinde haberlerin yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada 26 Temmuz 1983 g\u00fcn\u00fc Mill\u00ee G\u00fcvenlik Konseyi’nin 100 nolu karar\u0131 ile parti kurucular\u0131ndan 25 ki\u015fi veto edilir. Uygun g\u00f6r\u00fclmeyen \u00fcyeler \u015funlard\u0131r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Mehmet Pamak <\/strong><\/td>15. Mevl\u00fct Mutlu<\/strong><\/td><\/tr>
2. \u0130brahim Ahi       <\/strong><\/td> 14. Ali Ko\u00e7<\/strong><\/td><\/tr>
3. Mehmet \u00c7al\u0131\u015fkan     <\/strong><\/td>16. K\u00e2mil \u00d6zden<\/strong><\/td><\/tr>
4. Sabahattin \u00c7ankaya <\/strong><\/td>       17. Bahad\u0131r \u00d6zel<\/strong><\/td><\/tr>
5. Melek Denli       <\/strong><\/td>18. Zek\u00e2 \u00d6zkan<\/strong><\/td><\/tr>
6. \u0130brahim D\u00f6nmez<\/strong><\/td>19. M. Kemal \u00d6zkan<\/strong><\/td><\/tr>
7. M\u00fcnir Efe          <\/strong><\/td>20. Ahmet Say\u0131mlar<\/strong><\/td><\/tr>
8. Ahmet Ersen     <\/strong><\/td>       21. M. Ramazan S\u00f6nmez<\/strong><\/td><\/tr>
9. Yusuf Fetvac\u0131    <\/strong><\/td>22. M. Kemalettin Toros<\/strong><\/td><\/tr>
10. M. K\u00e2z\u0131m \u0130lkhan      <\/strong><\/td>       23. Ahmet Uslu<\/strong><\/td><\/tr>
11. Ya\u015far \u0130meci            <\/strong><\/td>24. M. Tufan Ya\u015far<\/strong><\/td><\/tr>
12. Ahmet Kahraman   <\/strong><\/td>25. H.\u0130brahim Y\u00fccel<\/strong><\/td><\/tr>
13. Ahmet Karaca<\/strong><\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck darbe alan MP’de genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa veto baraj\u0131n\u0131 a\u015fmay\u0131 ba\u015faran Ahmet \u00d6zsoy se\u00e7ilir. Bu arada MGK, 16 A\u011fustos 1983 tarihinde 117 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile MP’nin 19 \u00fcyesini daha veto eder. Veto edilen yeni kurucular \u015funlard\u0131r;<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Emin Acar         <\/strong><\/td>11. Ferhat \u00d6zengin<\/strong><\/td><\/tr>
2. \u0130brahim A\u00e7\u0131k             <\/strong><\/td>12. As\u0131m Sonmete<\/strong><\/td><\/tr>
3. K\u00e2z\u0131m Atakul    <\/strong><\/td>13. Kenan \u015eahan<\/strong><\/td><\/tr>
4. \u015eahin Ba\u015fbu\u011f    <\/strong><\/td>14. D\u00fcrdane \u015eahin<\/strong><\/td><\/tr>
5. H\u00fcseyin \u00c7elikcan     <\/strong><\/td>15. Ali \u015eeker<\/strong><\/td><\/tr>
6. Kadir Demirel   <\/strong><\/td>16. Necati \u015eent\u00fcrk<\/strong><\/td><\/tr>
7. Beytullah Demirhan<\/strong><\/td>17. Cevdet Tos\u00e7u<\/strong><\/td><\/tr>
8. Kenan Ertan<\/strong><\/td>18. M. Akif Tuncer<\/strong><\/td><\/tr>
9. B. \u00d6zkan G\u00f6lmez<\/strong><\/td>       19. Mahmut T\u00fct\u00fcnc\u00fc<\/strong><\/td><\/tr>
10. \u0130brahim Kocao\u011flu<\/strong><\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Bu vetolara ra\u011fmen MP, anayasaya uygun olarak; se\u00e7imler yoluyla t\u00fcz\u00fck ve program\u0131nda belirlenen (milliyet\u00e7i, muhafazak\u00e2r) g\u00f6r\u00fc\u015fler do\u011frultusunda mill\u00ee iradenin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flama, demokratik devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tesisi amac\u0131yla, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda te\u015fkilatlanmas\u0131n\u0131 tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Muhafazak\u00e2r Parti Program\u0131 “H\u00fcr Millet”, “Mili Devlet” ve “G\u00fc\u00e7l\u00fc \u0130ktidar” vadeder. Program dikkatle incelendi\u011finde MHP program\u0131 ile benzerlikler hemen g\u00f6ze \u00e7arpar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP’nin milliyet\u00e7ileri ortak bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplamada yeterince ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. \u00d6ncelikle, MHP davas\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gergin ortam, milliyet\u00e7i camiada gelece\u011fi kestirebilme bak\u0131m\u0131ndan zorluklar do\u011furmu\u015ftur. \u0130kinci olarak vetolar nedeniyle MP kurulu\u015funun ilk y\u0131ll\u0131nda \u00fc\u00e7 genel ba\u015fkan de\u011fi\u015ftirmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca se\u00e7imlere kat\u0131lamay\u0131\u015f da MP i\u00e7in bir dezavantaj te\u015fkil etmi\u015ftir .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1985 y\u0131l\u0131nda MP i\u00e7inde yeni bir kadro de\u011fi\u015fikli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fir. Ali Ko\u00e7 Genel Ba\u015fkan, M. Ali Erdo\u011fan Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, \u0130brahim D\u00f6nmez de Genel Sekreter olur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MP I. B\u00fcy\u00fck Kongresi 30 Kas\u0131m 1985 g\u00fcn\u00fc Ankara’da yap\u0131ld\u0131. Kongrede tek aday olarak g\u00f6sterilen Ali Ko\u00e7 Genel Ba\u015fkan olurken, partinin ad\u0131 “Milliyet\u00e7i \u00c7al\u0131\u015fma Partisi” olarak de\u011fi\u015ftiriliyordu. T\u00fcrkiye \u00fczerinde y\u00fckselen bir \u00e7\u0131nar a\u011fac\u0131ndan olu\u015fan eski parti amblemi yerine k\u0131rm\u0131z\u0131 zemin \u00fczerinde beyaz bir hil\u00e2l ve etraf\u0131ndan “9 I\u015f\u0131k”\u0131 temsilen 9 y\u0131ld\u0131zdan olu\u015fan yeni amblem kabul ediliyordu. 1987 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde M\u00c7P iki ola\u011fan\u00fcst\u00fc kongre ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Birincisi Genel Ba\u015fkan Ali Ko\u00e7’un istifas\u0131 \u00fczerine 19 Nisan g\u00fcn\u00fc Ankara’da ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Abd\u00fclkerim Do\u011fru’nun Genel Ba\u015fkan se\u00e7ilmesiyle sonu\u00e7lanan kongrede Devlet Bah\u00e7eli Genel Sekreterli\u011fe getirilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00c7P Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ilen Abdulkerim Do\u011fru’nun eski MSP milletvekili olmas\u0131 birtak\u0131m tart\u0131\u015fmalara sebebiyet vermi\u015ftir. MHP’nin temelini olu\u015fturan milliyet\u00e7ilik fikri din ile bir \u00e7at\u0131\u015fma h\u00e2linde kesinlikle olmamas\u0131na ra\u011fmen, “Din” kar\u015f\u0131s\u0131nda “Milliyet\u00e7ilik \u201cin ikinci pl\u00e2na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yorumlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

6 Eyl\u00fcl 1987’de referandumla siyaset yasa\u011f\u0131 kalkan T\u00fcrke\u015f, 20 Eyl\u00fcl 1987’de M\u00c7P’ye kayd\u0131n\u0131 yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fme sonras\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc kongre karar\u0131 alm\u0131\u015f ve 4 Ekim 1987’de yap\u0131lan II. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Kongrede 210 delegenin oyunu alan Alparslan T\u00fcrke\u015f M\u00c7P Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

26 Kas\u0131m 1987 Genel Se\u00e7imleri M\u00c7P i\u00e7in ilk cidd\u00ee s\u0131nav olmu\u015f, ancak arzu edilen ba\u015far\u0131 sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. M\u00c7P bu se\u00e7imlerde %2.91 oran\u0131nda oy alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00c7P’nin II. Ola\u011fan Kongresi 27 Kas\u0131m 1988 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f, Alparslan T\u00fcrke\u015f yeniden Genel Ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu kongrede parti program\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f ve 9 I\u015f\u0131k doktrini temel prensip olarak program\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00c7P, 26 Mart 1989’daki yerel se\u00e7imlerde T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131ndaki oy oran\u0131n\u0131 %4.1’e y\u00fckseltti. 20 Ekim 1991’de yap\u0131lan genel se\u00e7imlere ise M\u00c7P, RP ve IDP ile se\u00e7im ittifak\u0131 yaparak girmi\u015ftir. %16.9 oran\u0131nda oy alan bu ittifak parl\u00e2mentoya girmeye hak kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7imden k\u0131sa s\u00fcre sonra ittifaktan ayr\u0131lan Alparslan T\u00fcrke\u015f ve 18 arkada\u015f\u0131 “Demokratik Hareket Partisi (DHP)”ni kurdular. 29 Aral\u0131k 1991’de yap\u0131lan III. Ola\u011fan Kongre de bu 19 milletvekili M\u00c7P’ye kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylelikle DHP kendi kendini feshetmi\u015f oluyordu. Bu kongrede Alparslan T\u00fcrke\u015f yeniden Genel Ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde parl\u00e2mentoda M\u00c7P’yi temsil eden milletvekilleri \u015funlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1. Alparslan T\u00fcrke\u015f<\/strong><\/td>11. Mustafa Da\u011fc\u0131<\/strong><\/td><\/tr>
2. \u0130smet G\u00fcr          <\/strong><\/td>12. Osman Develio\u011flu<\/strong><\/td><\/tr>
3. Muharrem \u015eemsek   <\/strong><\/td>13. Seyfi \u015eahin<\/strong><\/td><\/tr>
4. Tuncay \u015eekercio\u011flu <\/strong><\/td>14. Musa Erar\u0131c\u0131<\/strong><\/td><\/tr>
5. R\u0131za M\u00fcft\u00fco\u011flu  <\/strong><\/td>15. Servet Turgut<\/strong><\/td><\/tr>
6. Oktay \u00d6zt\u00fcrk     <\/strong><\/td>16. Muhsin Yaz\u0131c\u0131o\u011flu<\/strong><\/td><\/tr>
7. Esat B\u00fct\u00fcn        <\/strong><\/td>17. Ahmet \u00d6zdemir<\/strong><\/td><\/tr>
8. \u00d6kke\u015f \u015eendiller<\/strong><\/td>18. Koray Ayd\u0131n<\/strong><\/td><\/tr>
9. Saffet Topakta\u015f<\/strong><\/td>19. Ya\u015far Erbaz<\/strong><\/td><\/tr>
10. Seyit O. Sevimli<\/strong><\/td> <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

M\u00c7P, Mecliste grup kurma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde iken 7 Temmuz 1992’de Muhsin Yaz\u0131c\u0131o\u011flu’nun ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi 6 milletvekili ile birlikte M\u00c7P’den istifa ederek ve bir s\u00fcre sonra B\u00fcy\u00fck Birlik Partisi ad\u0131nda yeni bir parti kurmu\u015flard\u0131 .<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yeniden MHP<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Siyas\u00ee partileri kapatan 12 Eyl\u00fcl y\u00f6netimince yasala\u015ft\u0131r\u0131lan “Siyas\u00ee Partilerin Feshi ve Kanun\u2019un 19 Haziran 1982’de iptaliyle MHP’nin yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Baz\u0131 y\u00f6neticiler MHP’nin madd\u00ee ve fikr\u00ee potansiyelini kucaklayamayan M\u00c7P’nin yeniden a\u00e7\u0131lacak MHP’nin bir bile\u015feni olmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyorlard\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131 devam ederken 27 Aral\u0131k 1992 g\u00fcn\u00fc toplanan MHP’nin son kurultay\u0131nda delegeler, partinin feshine, isminin ve ambleminin M\u00c7P taraf\u0131ndan kullan\u0131labilece\u011fine karar vermi\u015flerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fme \u00fczerine 24 Ocak 1993’te yap\u0131lan Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Kongreyle M\u00c7P, MHP ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve \u00fc\u00e7 hil\u00e2lli amblemin tekrar kullan\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. B\u00f6ylece MHP ikinci defa do\u011fmu\u015f, “Milliyet\u00e7i Hareket” ad\u0131yla temsil edilen yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131ll\u0131k misyon, b\u00fct\u00fcn olumsuzluklara ra\u011fmen ayakta kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cumhuriyet d\u00f6nemi siyas\u00ee partileri i\u00e7inde MHP, girdi\u011fi her se\u00e7imde oy oran\u0131n\u0131 daima y\u00fckseltebilen nadir siyas\u00ee partiler aras\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. MHP, milliyet\u00e7ili\u011fin pop\u00fclerle\u015fti\u011fi bir siyas\u00ee atmosferde 27 Mart 1994 mahall\u00ee se\u00e7imlere girerek %8.18 oran\u0131nda oy ile tarihindeki en y\u00fcksek g\u00fcc\u00fcne ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

MHP’nin bu y\u00fckseli\u015fine \u015f\u00fcphesiz “\u0131l\u0131ml\u0131, makul, uzla\u015fmac\u0131, sorumlu, bilge devlet adam\u0131”, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00e7izen T\u00fcrke\u015f’in b\u00fcy\u00fck pay\u0131 olmu\u015ftur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1989’da Sovyet sisteminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile birlikte bu sistem i\u00e7indeki T\u00fcrk Cumhuriyetlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131, 1984’ten beri devam PKK ter\u00f6r\u00fcr\u00fcn 1990’l\u0131 y\u0131llarda doru\u011fa ula\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda MHP’nin takip etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 politika T\u00fcrk kamuoyunda takdirle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, bu durum MHP’nin y\u00fckseli\u015finde \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca y\u00fckseli\u015f sebeplerinden biri de sorumlu muhalefet anlay\u0131\u015f\u0131na sahip olmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Netice itibar\u0131yla MHP’nin 1989 mahall\u00ee se\u00e7imlerinden sonra \u00e7izdi\u011fi y\u00fckselen grafik, fikr\u00ee alt yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyarak daha geni\u015f kitlelerin hissiyat\u0131na terc\u00fcman olmas\u0131na, fikir partisi ile kitle partisi olman\u0131n gereklerini ba\u011fda\u015ft\u0131rabilen bir yap\u0131ya kavu\u015fmas\u0131na ba\u011flayabiliriz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak Aral\u0131k 1995’te yap\u0131lan genel se\u00e7imlerde MHP %8.18 oy toplamas\u0131na ra\u011fmen %10 baraj\u0131n\u0131 a\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in TBMM’ye milletvekili sokamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f’in 1964 y\u0131l\u0131nda siyasete do\u011frudan girmesiyle ba\u015flay\u0131p 1969 y\u0131l\u0131nda tamamlanan s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi davas\u0131, derlenip toparlanmaya, daha doktriner bir h\u00fcviyet kazanmaya ba\u015flam\u0131\u015f, kendi \u00f6zg\u00fcn ve dinamik siyasi partisine kavu\u015fmu\u015ftur. Bu s\u00fcre\u00e7, da\u011f\u0131n\u0131k, siyasi etkinli\u011fi \u00e7ok zay\u0131f ve \u00f6zg\u00fcven bunal\u0131m\u0131 ya\u015fayan bir camian\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi g\u00f6zlemleyen, T\u00fcrk milletinin yeni bir dirlik, birlik ve kalk\u0131nma hamlesine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu hisseden siyas\u00ee iradenin, inanc\u0131n, kararl\u0131\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yani Merhum Liderimiz Alparslan T\u00fcrke\u015f’in \u00f6nderli\u011findeki kadronun iradesinin ve \u00e7abalar\u0131n\u0131n eseridir. Milliyet\u00e7i-\u00fclk\u00fcc\u00fc hareket, b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye’nin mimar\u0131 olarak do\u011fmu\u015f ve geli\u015fmi\u015ftir. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi hareketinin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn milliyet\u00e7ilerin, vatanseverlerin, b\u00fct\u00fcn da\u011f\u0131n\u0131k par\u00e7alar\u0131n bir araya getirilmesi ile fikri alt yap\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve projelerin ortaya konmas\u0131 a\u015famas\u0131 izlemi\u015ftir. Tabi b\u00fct\u00fcn bu a\u015famalar, \u00e7ok zorlu ve uzun soluklu bir m\u00fccadeleyi, ilmik ilmik \u00f6r\u00fclme anlam\u0131nda zahmetli \u00e7abalar\u0131 ifade etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri, \u00f6nlerine \u00e7\u0131kart\u0131lan bir \u00e7ok engeli a\u015fmak, yo\u011fun karalama kampanyalar\u0131n\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslemek i\u00e7in ola\u011fan \u00fcst\u00fc \u00e7abalar sarf etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi davas\u0131n\u0131n do\u011frudan siyasi alana ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, yani rahmetli Ba\u015fbu\u011fumuzun Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi’nin genel ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi\u011fi g\u00fcnden itibaren ba\u015fta fa\u015fizm olmak \u00fczere s\u00fcrekli ele\u015ftiriler y\u00f6neltilmesi, T\u00fcrk gen\u00e7li\u011finin \u00e7e\u015fitli oyunlar\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 Milliyet\u00e7i Hareket’in geli\u015fimini etkilemi\u015ftir. \u0130\u015fte milliyet\u00e7i-\u00fclk\u00fcc\u00fc hareket, bir taraftan bu t\u00fcr karalama kampanyalar\u0131yla ve ter\u00f6r belas\u0131yla u\u011fra\u015fmak, bir tarafta da d\u00fcnya ve \u00fclke sorunlar\u0131yla ilgilenmek, \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek durumunda kalm\u0131\u015f, siya-si hayat\u0131n gereklerini yerine getirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu m\u00fccadelenin bir de imkans\u0131zl\u0131klar i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, anlam\u0131, \u00f6nemi ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc daha iyi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Par\u00e7alama te\u015febb\u00fcslerine g\u00f6\u011f\u00fcs germe zorunda kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, Milliyet\u00e7i Hareket k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde T\u00fcrkiye’nin ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tekrar parlayan y\u0131ld\u0131z\u0131 olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f’ten Devlet Bah\u00e7eli’ye “T\u00fcrkiye’nin, tarihiyle, toplumuyla ve devletiyle, k\u0131saca \u00fclkesiyle S\u00fcrekli kavgal\u0131 “ayd\u0131n sendromunu A\u015fmas\u0131 gerekmektedir. \u00dclkemiz mesaisini sorunlar\u0131 ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 Derinle\u015ftirmek i\u00e7in harcamayan; “ele\u015ftirel” olman\u0131n yan\u0131nda, ge\u00e7mi\u015fiyle ve milletiyle bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015fayabilen, gelene\u011fine sahip \u00e7\u0131kabilen ayd\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131na her zamankimden daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r\u201d. (Devlet Bah\u00e7eli,1997)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

04-04-1997 cuma gecesi MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Alparslan T\u00fcrke\u015f’in vefat\u0131yla Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011fa vekaleten MHP Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Tu\u011frul T\u00fcrke\u015f getirildi. Daha sonra Genel Ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funu ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi kongrelerinin ilki olan 6.7.1997’de yap\u0131lan se\u00e7im ile Devlet Bah\u00e7eli kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu arada Sadi Somuncuo\u011flu, Kubilay Uygun ve \u0130smail K\u00f6se’nin kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla MHP parl\u00e2mentoda temsil edilme imk\u00e2n\u0131 buldu. Ancak Kubilay Uygun bir s\u00fcre sonra MHP’den ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra \u015eaban Karata\u015f MHP’ye kat\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

23 Kas\u0131m 1997’de yap\u0131lan ola\u011fan MHP B\u00fcy\u00fck Kongresi’nde Genel Ba\u015fkan yine Devlet Bah\u00e7eli olarak tescil edilmi\u015f, Merkez Y\u00fcr\u00fctme ve Merkez Karar Kurulu yeniden se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

23 Kas\u0131m kongresi sonucu olu\u015fan parti \u00fcst kurullar\u0131 \u015fu isimlerden meydana gelmi\u015ftir: Merkez Y\u00fcr\u00fctme Kurulu; \u0130smail K\u00f6se, A. Hal\u00fbk \u00c7ay, Erc\u00fcment Konukman, Atilla Kaya, Muhittin \u00c7olak, Sadi Somuncuo\u011flu, Tunca Toskay, Gazanfer Ak\u00e7in, Nevzat K\u00f6so\u011flu, \u015euayip \u00dc\u015fenmez, Enis \u00d6ks\u00fcz, Necati G\u00fcltekin, Emin \u00c7ar\u0131k\u00e7\u0131, E. Semih Yal\u00e7\u0131n, M. Ziya Y\u0131lmazbilen, Mehmet G\u00fcl, \u015eefkat \u00c7etin, Abdurrahman K\u00fc\u00e7\u00fck, Dursun \u00c7obano\u011flu, Ey\u00fcp Aktepe, Osman Durmu\u015f, Faruk Keskink\u0131l\u0131\u00e7, Koray Ayd\u0131n, Murat S\u00f6kmeno\u011flu, Murat \u015eefkatli, Mustafa Verkaya, Recai Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Suat Ba\u015faran, Hal\u00fbk Toku\u00e7o\u011flu, Nilg\u00fcn Bayraktar, Raif Babao\u011flu, Sabahattin \u00c7akmako\u011flu, Adnan U\u00e7a\u015f, Ruhi Bacanl\u0131, \u015eevket B. Yahnici, A. Erol Aksoy, B\u00fclent Didinmez, \u0130lhami Y\u0131lmaz, Kaz\u0131m Ayayd\u0131n, \u00d6mer \u0130zgi, Nazif Okumu\u015f, Y. B\u00fclent Bak\u00eeler, Naci B\u00fcy\u00fck\u00e7elebi, S. Turan \u00c7irkin, Talip Kaban, Ahmet Bukan, Ali Helvac\u0131, M. Sait G\u00f6nen, Ali G\u00fcng\u00f6r, \u00d6zdemir Ak\u0131, Ali Ko\u00e7, Edip \u00d6zba\u015f, Halil Harman, H\u00fcseyin K\u00f6ro\u011flu, Oktay Demir, \u00dcmit \u015eafak, \u00dcmit Sar\u0131ta\u015fl\u0131, Erdem \u015eenocak, Ali Ak\u00e7an, Ferruh Sezgin, M. Akif Uysal, Saim Tekin, Ercan Ko\u00e7, Hasan \u00d6zarslan, Haydar Meral, A. Y\u00fcksel Fermanl\u0131, Musa Erar\u0131c\u0131, Engin Tokdemir, Mehmet Akt\u00fcrk, Muzaffer \u00c7akmakl\u0131, Nevzat E. Kumanda\u015f, Hasan Albay, Ahmet \u00d6zsoy, Yunus Meral, M. Yusuf \u0130nan\u00e7, Mustafa Mit, \u0130smet B\u00fcy\u00fckataman, Habib Akbal, Halit Kanak, \u00d6. Hal\u00fbk Pirimo\u011flu, Muhammet \u00d6zt\u00fcrk, Mehmet Alp, Mustafa Bakt\u0131r, Orhan Polat, Olcayto Turhan.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Merkez Karar Kurulu; Ali B\u00fcy\u00fck\u015fen, Emsalettin Cengiz, Mustafa \u00c7ak\u0131r, Cumhur Sara\u00e7, Mevl\u00fct Dedeo\u011flu, M\u00fcmtaz Co\u015fkun, Fevzi G\u00fcrb\u00fcz, Ahmet Berbero\u011flu, \u0130brahim Aydemir, Muharrem Y\u00fcksel, Fahrettin Ko\u00e7yi\u011fit, Muzaffer Aya\u015fl\u0131er, M\u00fcfit K\u0131r, Turan T\u00fcrk\u00fcm, M. Ali Aydo\u011fan, Turgay T\u00fcfek\u00e7io\u011flu, \u0130rfan B\u00fcy\u00fckba\u015f, \u015eerafettin Toperi, B. Ya\u015far \u00d6zt\u00fcrk, \u0130shak Y\u0131lmaz, \u0130lyas Demirba\u015f, Osman \u015een, Ali Ta\u015fk\u0131n, Aysel \u0130zgi, B\u00fclent Belen, C. Bilge \u015eahin, Edip Tiryaki, Hasan Do\u011fan, Hilmi Kaday\u0131f\u00e7\u0131, \u0130lker Meral, Kadir Vardar, Mehmet Kundak\u00e7\u0131, Mehmet \u00d6nc\u00fcl, Muzaffer Aks\u0131n, Orhan Ko\u00e7ak, \u00d6mer Alkan, \u00d6mer Demir, Salih Erbeyin, Temel Camadan, Ya\u015far Kar\u015f\u0131layan, A. Fatin \u00d6zdemir, Abdullah Ku\u015f, Abdurrahman Ek\u015fi, Ahmet Sar\u0131, Ali Halaman, Ali \u00c7avu\u015f, Ali Erol, Ali \u015eahin, Arif G\u00fcl, Ata T\u00fcrko\u011flu, Atilla Sayg\u0131, Baki K\u00fc\u00e7\u00fckokudan, B\u00fclent Erener, Cumali Durmu\u015f, \u00c7etin \u00c7\u0131plak, Davut \u00d6zdemir, Derya Kad\u0131o\u011flu, Durak Ayerdem, Emin Bekta\u015f, Enver Ye\u015filkayal\u0131, Ertu\u011frul Koca, H. \u0130brahim Turanboy, Halis Sar\u0131\u015fen, Hasan G\u00fczel, Hatice Babal\u0131, Hediye Akdere, H\u00fcseyin Al\u0131nak H\u00fcseyin Ba\u015f, H\u00fcseyin Arpa\u00f6z\u00fc, \u0130brahim Fidan, \u0130hsan Barut\u00e7u, Kemal K\u00f6se, M. Nuri \u00c7omakl\u0131, Mehmet G\u00fcrcan, Metin Demirkol, Murat Saltuk, Mustafa O\u011fuz, Mustafa G\u00fcnayd\u0131n, M\u00fcmin K\u00fc\u00e7\u00fck, Nam\u0131k Durak Aksoy, Necmettin G\u00f6kkaya, Nevzat Alt\u0131nta\u015f, Nurettin Altay, \u00d6mer Ba\u011fc\u0131, Raif \u00c7i\u00e7ek, Selim Bilge, \u015eemsi Erdem, \u015e\u00fckr\u00fc Do\u011fan, \u015e\u00fckr\u00fc Ak\u015fan, Ya\u015far Erkalan, Yavuz Ceylan, S\u00fcleyman U\u00e7an, Burhanettin Kocaman, Mehmet \u00c7elik, \u0130dris Hayal, Emin Ate\u015f, Mehmet G\u00fcven, \u0130nci Kavas, Ali Kemal Baycan, Sami Bekar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kongre sonras\u0131nda se\u00e7ilen Ba\u015fkanl\u0131k Divan\u0131 ise \u015fu isimlerden meydana gelmekteydi; Devlet Bah\u00e7eli (Genel Ba\u015fkan), Sadi Somuncuo\u011flu, Enis \u00d6ks\u00fcz, Abdulhal\u00fbk \u00c7ay, Tunca Toskay, Ey\u00fcp Aktepe, Sabahattin \u00c7akmako\u011flu, \u00d6mer \u0130zgi, \u015eefkat \u00c7etin, Mustafa Verkaya, Koray Ayd\u0131n, Murat S\u00f6kmeno\u011flu, Nazif Okumu\u015f, Murat \u015eefkatli, Faruk Keskink\u0131l\u0131\u00e7, Ali Helvac\u0131, Raif Babao\u011flu, B\u00fclent Didinmez, Turan \u00c7irkin, Saim Tekin, Adnan U\u00e7a\u015f, Engin Tokdemir ve \u00dcmit \u015eafak.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130deolojilerin, inan\u00e7lar\u0131n veya fikir ak\u0131mlar\u0131n\u0131n rollerinin de\u011fi\u015fmesi, pop\u00fclaritesinin konjonkt\u00fcrel olarak azalmas\u0131 veya \u00e7o\u011falmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak insanl\u0131k var oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e fikir ve ideolojiler hi\u00e7bir zaman yok olmayacak, hayatiyetlerini devam ettireceklerdir . MHP de, Alparslan T\u00fcrke\u015f ile sistemle\u015ftirdi\u011fi ve hayat verdi\u011fi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve ideolojisini, bundan sonra yeni lideri Devlet Bah\u00e7eli ile takip edece\u011fi siyasetine ve program\u0131na esas ittihaz edecektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f’ten sonra onun arzusu ve iste\u011fi do\u011frultusunda Milliyet\u00e7i Hareket Partisi, dimdik ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde ayakta durmakta, T\u00fcrk milletinin yeg\u00e2ne \u00fcmidi h\u00e2line gelmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Bunun sebepleri aras\u0131nda, Alparslan T\u00fcrke\u015f gibi karizmatik ve bilge bir lidere ve onun yeti\u015ftirdi\u011fi kadrolara sahip olmas\u0131 g\u00f6sterilebilir. T\u00fcrk milliyet\u00e7ileri, bu ger\u00e7e\u011fi hi\u00e7bir zaman unutmadan Ba\u015fbu\u011flar\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi b\u00fcy\u00fck hedeflere do\u011fru ak\u0131p giden kutsal yolculuklar\u0131na y\u0131lmadan ve yorulmadan devam edeceklerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk milletinin ge\u00e7mi\u015fi ile bug\u00fcn\u00fc aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc vazifesini g\u00f6ren MHP, temel referans noktalar\u0131n\u0131 ve hedeflerini koruyarak kitlelerle kucakla\u015fan bir fikir ve kadro partisi olarak yoluna devam edecektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerinin, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131ndaki ana hedefleri olan Lider T\u00fcrkiye \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc realize etmek ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birlikteli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ellerinden gelen b\u00fct\u00fcn gayreti g\u00f6sterip ba\u015far\u0131ya ula\u015facaklar\u0131ndan hi\u00e7 kimsenin \u015f\u00fcphesi olmamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Son S\u00f6z Yerine \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

23 Kas\u0131m 1997 tarihinde yap\u0131lan Milliyet\u00e7i Hareket Partisi Ola\u011fan Kongresi, parti merkez kurullar\u0131n\u0131n tespitinin yan\u0131 s\u0131ra, daha \u00f6nce se\u00e7ilmi\u015f bir  Genel Ba\u015fkan olarak Say\u0131n Devlet Bah\u00e7eli’nin liderli\u011finin teyit ve tescili anlam\u0131n\u0131 ifade eder. Milliyet\u00e7i Hareket Partisi’nin Genel Ba\u015fkan\u0131 olan  zat, san\u0131lan\u0131n aksine sadece bir siyas\u00ee partinin genel ba\u015fkan\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda ate\u015fle imtihan  edilmi\u015f bir kadronun  lideridir. Milliyet\u00e7i Hareket Partisi’nin bir kadro ve fikir hareketi oldu\u011fu do\u011frudur; ancak bu temel felsefenin kabul\u00fc ile birlikte kadrosu ve misyonuyla bar\u0131\u015f\u0131k bir lider anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fclk\u00fcc\u00fc camiada daima var oldu\u011fu da bilinen bir ger\u00e7ektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \u00dclk\u00fcc\u00fclerin kabul ve tasdik etti\u011fi liderlik kavram\u0131n\u0131n temelini T\u00fcrk devlet gelene\u011finde bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.   T\u00fcrk devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tarih\u00ee temellerinden hareketle \u00fclk\u00fcc\u00fclerin kabul etti\u011fi liderlik, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde modern demokrasilerde g\u00f6r\u00fclen yeni bir anlay\u0131\u015f\u0131n ifadesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fclk\u00fcc\u00fcler “Hazar Hakan\u0131\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki bir liderlik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7bir d\u00f6nemde kabul etmemi\u015flerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alparslan T\u00fcrke\u015f Okulu’nda yeti\u015fmi\u015f olan Devlet Bah\u00e7eli’nin \u015fahsiyetinde var olan liderlik vas\u0131flar\u0131 ile birlikte kabul ve anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizin, bir siyas\u00ee partideki liderlik hegemonyas\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekir. Her \u015feyden \u00f6nce \u015fu temel ger\u00e7ek ihmal edilemez; Say\u0131n Devlet Bah\u00e7eli bu \u00fclkenin as\u0131l sahibi olan \u00fclk\u00fcc\u00fclerin h\u00fcr iradeleri sayesinde \u00f6nce bir fikir hareketinin, kayna\u011f\u0131n\u0131 T\u00fcrk tarihinden alm\u0131\u015f bir misyonun lideri olarak, daha sonra da bu hareketi kadrosuyla birlikte siyas\u00ee iktidara ta\u015f\u0131yacak bir Genel Ba\u015fkan olarak se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Merhum Alparslan T\u00fcrke\u015f’ten kalan miras sadece onun g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda onun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda, geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda ortaya koydu\u011fu davran\u0131\u015f bi\u00e7imi ve pratikleridir. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu unsurlar \u00fclk\u00fcc\u00fcleri etkilemi\u015ftir. Alparslan T\u00fcrke\u015f’in karizmas\u0131yla kabul ettirdi\u011fi liderlik bi\u00e7imi, halefi olan Devlet Bah\u00e7eli’de de aranm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclk\u00fcc\u00fc irade Alparslan T\u00fcrke\u015f’te g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc liderlik vas\u0131flar\u0131n\u0131 Say\u0131n Bah\u00e7eli’de de g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bu sebeple onun bir lider olarak mevcudiyetini tan\u0131m\u0131\u015f ve tasdik etmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclk\u00fcc\u00fc Hareketin lideri, ilelebet devam edecek bir misyonun birinci derecede sorumlu \u0130lteber\u2019i olmal\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, T\u00fcrk milletinin var oldu\u011fu devirlerden itibaren, daima devaml\u0131l\u0131k arz etti\u011fine inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikriyat\u0131n\u0131 ve bu fikriyat\u0131n siyas\u00ee misyonu olan Milliyet\u00e7i Hareket Partisi’ni bir lider ve kadro hareketi olarak birlikte m\u00fctal\u00e2a etmek gerekir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Esas\u0131nda 23 Kas\u0131m tarihli Kurultay’\u0131n ortaya koydu\u011fu irade, bu ger\u00e7e\u011fin tespiti ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmesidir. Art\u0131k as\u0131l olan, delege iradesiyle tespit edilmi\u015f mevcut yap\u0131n\u0131n y\u00fcklenmi\u015f oldu\u011fu vazifeyi yerine getirmesidir. Bu vazife, mill\u00ee iradenin tecellisi sonucu elde edece\u011fi siyas\u00ee iktidar vas\u0131tas\u0131yla \u00f6nce T\u00fcrk milletinin mutlulu\u011fu, daha sonra da k\u00fclt\u00fcrel ve iktisad\u00ee manada “ittihat-\u0131 etrak” ve “ittihat-\u0131 \u0130sl\u00e2m” ideallerinin tatbiki olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dikkat edilirse mefk\u00fbremiz, her zamanki gibi yine b\u00fcy\u00fck manalar\u0131 ve gayeleri ihtiva etmektedir. \u0130deallerimizi ger\u00e7ekle\u015ftirme vas\u0131tas\u0131 ise bizatihi T\u00fcrk milletidir. Milletinin sinesinden do\u011fmu\u015f \u00fclk\u00fcc\u00fcler ise b\u00fct\u00fcn bu ideallerin “emniyet subab\u0131” d\u0131r. Bu sebeple \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 ad\u0131na hayat\u00ee \u00f6neme sahip oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131n\u0131n mevcudiyetine zarar verebilecek hi\u00e7bir te\u015febb\u00fcse imk\u00e2n ve f\u0131rsat verilmemelidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131dan itibaren izah\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z misyonun “i\u00e7 dinami\u011fi ” \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131\u2019d\u0131r. \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131n\u0131n eksikliklerini dile getirmek suretiyle tenkidi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak bu m\u00fcesseseyi tenkit sadece \u00dclk\u00fc Ocakl\u0131lara ait bir i\u015f olmal\u0131 ve tenkit edi\u015fteki gaye, “Terakki” fikrine hizmet etmelidir. Bunun aksi her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce ve te\u015febb\u00fcs T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi fikrine hizmet eden fevkal\u00e2de \u00f6nemli te\u015fekk\u00fcllerden birisi olan \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131na zarar verir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 yeni yeti\u015fen neslin, gen\u00e7 T\u00fcrklerin k\u00fclt\u00fcr oca\u011f\u0131d\u0131r. \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 siyasetle u\u011fra\u015fmaz, ancak siyas\u00ee arenaya milliyetperver idealistler yeti\u015ftirir. \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131, kavgaya sebep olmaz, ancak hukuk\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fcler dahilinde nefsi m\u00fcdafaa hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      <\/strong>  \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131n\u0131n var olu\u015f sebebi merhum Alparslan T\u00fcrke\u015f’tir. Mazide ona bir sembol olarak Ba\u015fbu\u011f s\u0131fat\u0131n\u0131 veren \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131 olmu\u015ftur. O h\u00e2lde gelenek devam etmeli ve \u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00fclk\u00fcc\u00fclerin \u0130lteber’i Devlet Bah\u00e7eli’nin liderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fakat MHP ve Lideri Alparslan T\u00fcrke\u015f her zaman siyasetin merkezinde olmu\u015flard\u0131r. \u00dclk\u00fcc\u00fclerin g\u00f6z\u00fcnde T\u00fcrklerin Ba\u015fbu\u011fu olan Alparslan T\u00fcrke\u015f’in<\/strong><\/p>\n\n\n\n

4 Nisan 1997 g\u00fcn\u00fc vefat etmesiyle MHP uzun s\u00fcren bir kongreler d\u00f6nemine girmi\u015f,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neticede Dr. Devlet Bah\u00e7eli genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a01997-2002 \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Alparslan T\u00fcrke\u015f’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, 18 May\u0131s 1997 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen parti kongresinde 6 aday genel ba\u015fkanl\u0131k i\u00e7in yar\u0131\u015ft\u0131. Birinci tur oylamada Tu\u011frul T\u00fcrke\u015f 412, Devlet Bah\u00e7eli 359, Ramiz Ongun 231, Enis \u00d6ks\u00fcz 104, Muharrem \u015eemsek 80, \u0130brahim \u00c7ift\u00e7i 13 oy ald\u0131. \u00c7\u0131kan kavga nedeniyle kongre ileri bir tarihe ertelendi. 6 Temmuz 1997\u2019de yap\u0131lan ikinci tur oylamada Alparslan T\u00fcrke\u015f’in o\u011flu Tu\u011frul T\u00fcrke\u015f 487 oy al\u0131rken, 697 oy alan Devlet Bah\u00e7eli genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ildi. 23 Kas\u0131m 1997’de yap\u0131lan ola\u011fan kongrede Bah\u00e7eli ve T\u00fcrke\u015f, genel ba\u015fkanl\u0131k i\u00e7in tekrar kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Yap\u0131lan se\u00e7imde 483 oy alan rakibi kar\u015f\u0131s\u0131nda 671 oy alan Bah\u00e7eli tekrar genel ba\u015fkan se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n

1999 yerel se\u00e7imlerinde Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Bayburt, \u00c7ank\u0131r\u0131, Erzincan, Erzurum, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, I\u011fd\u0131r, Isparta, Kastamonu, Karaman, K\u0131r\u0131kkale, K\u0131rklareli, K\u0131r\u015fehir, Malatya, Mu\u015f, Ni\u011fde, Osmaniye, U\u015fak ve Yozgat illerinin belediyeleriyle beraber toplam 498 belediye kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

MHP, 1999 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinde %17,98 oy alarak DSP\u2019nin ard\u0131ndan en \u00e7ok oy alan ikinci parti oldu ve 129 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131. Kurulan DSP-ANAP-MHP koalisyonunda, biri ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmak \u00fczere 12 bakanl\u0131k alarak, ikinci b\u00fcy\u00fck koalisyon orta\u011f\u0131 oldu. Ecevit H\u00fck\u00fcmeti\u2019ne kat\u0131l\u0131rken Rah\u015fan Ecevit’le sorun ya\u015fayan MHP, yine de koalisyonda uyumla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ancak ekonominin \u00e7\u00f6kmesi \u00fczerine d\u0131\u015far\u0131dan getirilen Kemal Dervi\u015f ile uyu\u015famad\u0131. Parti, Rah\u015fan Aff\u0131na destek verdi ve af yasas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Eyl\u00fcl 2002’ye gelindi\u011finde TBMM’de 125 milletvekili kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Daha sonra iktidardayken Genel Ba\u015fkan Devlet Bah\u00e7eli’nin iste\u011fi \u00fczerine Temmuz 2002’de al\u0131nan kararla erken se\u00e7ime gidildi. 3 Kas\u0131m 2002 tarihinde yap\u0131lan genel se\u00e7imlerde MHP i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m oldu ve %18 olan oy oran\u0131 %8,3’e d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden MHP parlamentoya giremedi.<\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a02002-2016 \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Partinin I\u011fd\u0131r \u0130l Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Binas\u0131 \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

2002 se\u00e7imlerinde partinin se\u00e7im baraj\u0131 alt\u0131nda kalarak TBMM’de temsil edilme imkan\u0131n\u0131 yitirmesinden sonra Genel Ba\u015fkan Bah\u00e7eli, “Sorumluluk \u015fahs\u0131ma aittir” diyerek, 2003’te toplanacak ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurultayda genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. 12 Ekim 2003’te toplanan parti kongresinde Bah\u00e7eli, en yak\u0131n rakibi Ramiz Ongun’un 300 oyuna kar\u015f\u0131l\u0131k 688 oy alarak yeniden genel ba\u015fkan se\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n

2004 yerel se\u00e7imlerinden de Kastamonu, Ni\u011fde, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, I\u011fd\u0131r illerinin belediyeleriyle beraber toplam 247 belediye kazand\u0131. 1999’da kazand\u0131\u011f\u0131 K\u0131rklareli CHP’ye di\u011fer \u015fehirler AK Parti’ye ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n

2007 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinde %14,29 oy alarak 71 milletvekilli\u011fi kazanm\u0131\u015f ve mecliste yeniden grup kurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

2009 yerel se\u00e7imlerinde, biri B\u00fcy\u00fck\u015fehir olmak \u00fczere 10 ilin belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, toplamda da 490 belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu se\u00e7imde AK Parti’nin elindeki Adana, Bal\u0131kesir, Isparta, Manisa, Karab\u00fck, Osmaniye, U\u015fak ve DSP’nin elinde bulundurdu\u011fu Bart\u0131n belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 kazan\u0131rken kendi elinde bulundurdu\u011fu Ni\u011fde belediyesi AK Parti’ye ge\u00e7ti. Ayr\u0131ca G\u00fcm\u00fc\u015fhane ve Kastamonu belediyelerini de tekrar kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

 2015 genel se\u00e7imleri \u00f6ncesindeki Ankara mitinginden bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

2011 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinde %14,27 oy alm\u0131\u015f ve mecliste 53 milletvekilli\u011fi kazanm\u0131\u015ft\u0131r. I\u011fd\u0131r’da en y\u00fcksek oyu alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2014 T\u00fcrkiye yerel se\u00e7imlerinde AK Parti’nin elinde bulundurdu\u011fu Kars’\u0131 ve CHP’nin elinde bulundurdu\u011fu Mersin’i kazand\u0131. Adana, Isparta, Karab\u00fck, Manisa, Bart\u0131n ve Osmaniye belediyelerini de tekrar kazan\u0131rken, Bal\u0131kesir, Kastamonu, G\u00fcm\u00fc\u015fhane ve U\u015fak belediyeleri AK Parti’ye ge\u00e7ti. Ayr\u0131ca il belediyeleriyle beraber 116 belediye kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Haziran 2015 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinde %16,29 oy alarak 80 milletvekilli\u011fi kazanm\u0131\u015f ve yeniden grup kurmu\u015ftur. Birinci olabildi\u011fi tek il ise Devlet Bah\u00e7eli’nin memleketi Osmaniye olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Kas\u0131m 2015 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinde %11.94 oy alarak 40 milletvekili \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131r ve grup kurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Kurultay s\u00fcreci<\/p>\n\n\n\n

 Muhaliflerin \u00f6ne \u00e7\u0131kan ismi Meral Ak\u015fener, May\u0131s 2016’da ola\u011fan\u00fcst\u00fc kongrenin engellenmesi \u00fczerine konu\u015fma yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Kas\u0131m 2015 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinden sonra MHP’de 547 delege ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurultay taleplerini MHP Genel Merkezi’ne iletti. Meral Ak\u015fener, Sinan O\u011fan ve Koray Ayd\u0131n kurultay \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu ve genel ba\u015fkan aday\u0131 olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Fakat Bah\u00e7eli yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamayla kurultay \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 reddetti, kurultay tarihi olarak 18 Mart 2018 tarihini i\u015faret etti.[46] Muhaliflerin avukatlar\u0131 “Kurultay \u00c7a\u011fr\u0131 Heyeti” olu\u015fturularak, partinin ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurultaya g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi talebiyle Ankara 12. Sulh Hukuk Mahkemesinde dava a\u00e7t\u0131. Parti y\u00f6netimi imzalarla ilgili a\u00e7\u0131lan davada karar vermek i\u00e7in Ankara 2. Sulh Ceza Mahkemesinden s\u00fcre istedi.[46]<\/p>\n\n\n\n

Bah\u00e7eli’ye kar\u015f\u0131 genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden 6 muhalif aday\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla MHP\u2019nin 6.Ola\u011fan\u00fcst\u00fc B\u00fcy\u00fck Kongresi topland\u0131. T\u00fcz\u00fck kurultay\u0131 olarak tan\u0131mlanan kongrede, genel merkez aksini iddia etse de kurultay toplanma say\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 noter huzurunda teyit edildi. Kongrede kabul edilen de\u011fi\u015fiklik \u00f6nerileriyle parti t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcndeki 13 madde yenilendi. De\u011fi\u015fikliklerle birlikte parti t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcndeki \u2018ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurultaylarda genel ba\u015fkan se\u00e7imi yap\u0131lmas\u0131n\u0131\u2019 engelleyen madde \u2018se\u00e7im yap\u0131labilir\u2019 \u015feklinde de\u011fi\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a02016 - G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n

 Partinin 12. ola\u011fan kurultay\u0131ndan bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm (18 Mart 2018)<\/p>\n\n\n\n

2018 T\u00fcrkiye genel se\u00e7imlerinde AK Parti ile Cumhur \u0130ttifak\u0131’n\u0131 kuran MHP, %11,10 oy alarak 49 milletvekili kazand\u0131. 2018 T\u00fcrkiye cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinde aday \u00e7\u0131karmayarak AK Parti Genel Ba\u015fkan\u0131 ve Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131 destekledi.<\/p>\n\n\n\n

2019 T\u00fcrkiye yerel se\u00e7imlerinde AK Parti ile Cumhur \u0130ttifak\u0131’n\u0131 devam ettiren MHP; AK Parti’nin elindeki Amasya, Bayburt, \u00c7ank\u0131r\u0131, Erzincan, Karaman, Kastamonu ve K\u00fctahya belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 kazan\u0131rken Bart\u0131n, Karab\u00fck, Manisa ve Osmaniye belediyelerini de tekrar kazand\u0131. Isparta belediyesi AK Parti’ye, Adana ve Mersin belediyeleri CHP’ye ve Kars belediyesi HDP’ye kar\u015f\u0131 kaybedildi. MHP il belediyeleriyle birlikte 166 belediye kazand\u0131.<\/p>\n\n\n

\"This\u00a0 \u00a0 \u00a0 \ud83d\udc3a HasKurt \ud83d\udc3a \u00a0<\/span><\/code><\/code>\"This<\/code><\/strong><\/code><\/h1>\n\n\n\n\n\n<\/head>\n\n\n\t\n\t\t
\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t<\/tr>\n<\/table>\n\n\t\n\t\t\n\t\t
\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t<\/tr>\n\t

\n\t\t

\n\t\t <\/td>\n\t<\/tr>\n<\/table>\n\n\t\n\t\t
\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t\n\t\te \u2013 Posta:<\/span><\/font>   <\/font><\/span>HasKurt \n\t\t\u00d6zKurt<\/a><\/u><\/font><\/i><\/font>

\n\t\t\n\t\t\n\t\tBu site <\/span><\/font> HasKurt\n\t\t <\/span>\u00d6zKurt<\/a><\/i><\/u><\/font><\/font> \n\t\t<\/span>Tarafı<\/span>ndan\n\t\t <\/span>haz<\/font>ı<\/span><\/font>rlanmaktad<\/font>ı<\/span><\/font>r<\/font><\/u><\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t\t

\n\t\t

\n\t\t<\/td>\n\t<\/tr>\n<\/table>\n<\/html>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Milliyet\u00e7i Hareket Partisi\u2019nin \u00a0 “D\u00fc\u015f\u00fcnceye, \u00fclk\u00fcye, ideale dayanmayan aksiyon, beyinsiz hareket, d\u00fcmensiz gemi gibidir… T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi yolu Ziya G\u00f6kalp Bey’den kuvvetini alan bir yoldur. Elbet ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnler yeni \u015fartlar getirmi\u015ftir. Bu yeni \u015fartlara g\u00f6re prensiplerde bir tak\u0131m …<\/p>\n

Continue Reading→<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/haskurt_page.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-51","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1873,"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/51\/revisions\/1873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haskurt.com\/40\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}